Innovation Coaching
1. ΣΥΝΟΨΗ
Η Εξατομικευμένη Συμβουλευτική Καινοτομίας αποτελεί το τέταρτο Παραδοτέο Π1.4.1, με τίτλο: «Ανάπτυξη Εξατομικευμένης Συμβουλευτικής Καινοτομίας», το οποίο εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Πακέτου Εργασίας 1: Ανάπτυξη του ΣΣΚ και των παρεχόμενων υπηρεσιών του έργου Συνεργασία για την αξιοποίηση της Ανοικτής Καινοτομίας στην Κυκλική Οικονομία [CHOICE] [ΓΓ1CL-0057244] με κωδικό ΟΠΣ 5076378. Το έργο Συνεργασία για την αξιοποίηση της Ανοικτής Καινοτομίας στην Κυκλική Οικονομία [CHOICE] υλοποιείται από την PCM Σύμβουλοι Μεθόδων & Διαδικασιών ΕΠΕ στο πλαίσιο της Πρόσκλησης της Γενικής Γραμματείας Έρευνας & Καινοτομίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων (ΓΓΕΚ), «ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ/ΣΣΚ – 1η Πρόσκληση: Φορέας Αρωγός» με Κωδικό ΟΠΣ 3875 και έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία 2014-2020».
Η Εξατομικευμένη Συμβουλευτική Καινοτομίας βασίζεται στη μεθοδολογία INSPIRE Ανοιχτής Καινοτομίας INSPIRE (https://inspire-smes.eu) που αναπτύχθηκε για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (http://inspire-smes.info – πρόγραμμα HORIZON 2020) και προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως πλαίσιο για την υποστήριξη της Ανοιχτής Καινοτομίας (https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/opportunities/topic-details/innosup-07-2019).
Το παραδοτέο Π.1.4.1 εκπονήθηκε από την ομάδα έργου της PCM Σύμβουλοι Μεθόδων και Διαδικασιών (Φορέα Αρωγό) και ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο 2021.
2. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Ο Συνεργατικός Σχηματισμός CHOICE, Cooperation for & Harvesting from Open Innovation in Circular Economy: Συνεργασία για την αξιοποίηση της Ανοικτής Καινοτομίας στην Κυκλική Οικονομία είναι μια Δράση Συντονισμού, Δικτύωσης & Μεταφοράς Τεχνογνωσίας που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), με στόχο στην υποστήριξη της καινοτομίας και της υγιούς επιχειρηματικότητας.
Aναπτύσσεται από την εταιρεία συμβούλων επιχειρηματικότητας & καινοτομίας PCM Σύμβουλοι Μεθόδων και Διαδικασιών ΕΠΕ που λειτουργεί ως Φορέας Αρωγός των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στις δράσεις του, αξιοποιεί διεθνώς καλές πρακτικές στο πεδίο της Ανοικτής Καινοτομίας και εστιάζει στην ανάπτυξη της Κυκλικής Οικονομίας.
Ο Συνεργατικός Σχηματισμός Καινοτομίας CHOICE είναι ο μόνος με έδρα την Περιφέρεια Πελοποννήσου που εστιάζει στο θεματικό άξονα Περιβάλλον και Βιώσιμη Ανάπτυξη και ένας από του 35 που έχουν εγκριθεί σε εθνικό επίπεδο.
Ο Συνεργατικός Σχηματισμός Καινοτομίας CHOICE στοχεύει στην υποστήριξη 50 επιχειρήσεων διαφορετικών κλάδων της οικονομίας (αγροδιατροφή – βιομηχανία τροφίμων, συσκευασία, εφοδιαστική αλυσίδα, τεχνολογίες περιβάλλοντος, διαχείριση απορριμμάτων και ανακύκλωση, καθαρή ενέργεια & εξοικονόμηση) μέσα από διαφορετικές διαδρομές ανάπτυξης των ικανοτήτων καινοτομίας τους.
Ο ΣΣΚ CHOICE χρησιμοποιεί ως βάση τη μεθοδολογία INSPIRE για να αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο πακέτο υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας το οποίο περιλαμβάνει :
- Υπηρεσίες διάγνωσης αναγκών καινοτομίας ανά επιχείρηση, ως αφετηρία ανάπτυξης μιας στρατηγικής ανοιχτής καινοτομίας
- Εργαστήρια Καινοτομίας για επιχειρήσεις (και διαμεσολαβητές) για την εφαρμογή στρατηγικής ανοιχτής καινοτομίας και τη μεθοδολογία INSPIRE
- Δίκτυα μάθησης ομότιμων μελών (peer-to-peer learning networks) για να υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις να σχεδιάζουν στρατηγικές ανοιχτής καινοτομίας και να εφαρμόζουν τις αντίστοιχες δραστηριότητες.
- Εξατομικευμένη συμβουλευτική καινοτομίας (innovation coaching).
- Υπηρεσίες διαμεσολάβησης για την αναγνώριση κατάλληλων συνεργασιών και το σχεδιασμό έργων (projects) ανοιχτής καινοτομίας που να έχουν ξεκάθαρα αποτελέσματα για την επιχείρηση
3. ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΓΟΥ
Στόχοι του Συνεργατικού Σχηματισμού Καινοτομίας CHOICE & της PCM Σύμβουλοι Μεθόδων & Διαδικασιών, στο πλαίσιο του έργου αποτελούν :
- H παροχή υπηρεσιών στις επιχειρήσεις για τη διάγνωση των αναγκών καινοτομίας & την ανάπτυξη δεξιοτήτων ανοικτής καινοτομίας
- Η προσφορά υπηρεσιών διαμεσολάβησης για την ανάπτυξη συνεργασιών ανοικτής καινοτομίας σύμφωνα με τις αρχές του Open Innovation 2.0
- Η δικτύωση με επιχειρήσεις, συμβούλους, ερευνητικούς φορείς και διαμεσολαβητές που ενδιαφέρονται να υποστηρίξουν διαδικασίες ανοικτής καινοτομίας
- Η βιώσιμη ανάπτυξη του ίδιου του Συνεργατικού Σχηματισμού Καινοτομίας σε ρεαλιστικό επιχειρηματικό μοντέλο.
4. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Ο ρόλος της καινοτομίας και της γνώσης για την οικονομική ανάπτυξη έχει επισημανθεί επανειλημμένως. Ιδιαίτερα όταν η επιχείρηση αρχίζει να μεταμορφώνεται ώστε να είναι πιο καινοτόμος, η εξατομικευμένη συμβουλευτική καινοτομίας μέσω της υπηρεσίας διαμεσολάβησης, μπορεί να παρέχει συνεχή καθοδήγηση στην προσπάθειά αυτή.
Για μακροπρόθεσμη επιτυχία, είναι απαραίτητο να υποστηρίζεται η δημιουργικότητα σε όλα τα τμήματα και σε όλα τα επίπεδα της επιχείρησης. Η συμβουλευτική καινοτομίας είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να επιτευχθεί αυτό.
Αυτό το είδος κατάρτισης είναι ένα ισχυρό εργαλείο για να παραμείνει η επιχείρηση ευέλικτη και να ανταποκρίνεται στις εξελισσόμενες ανάγκες του πελάτη. Το πιο σημαντικό είναι ότι η εκπαίδευση καινοτομίας επιτρέπει την ανάπτυξη και την ευδοκίμηση σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο επιχειρηματικό τοπίο.
Ακολουθούν τέσσερις τρόποι με τους οποίους η συμβουλευτική καινοτομίας βοηθά στη βελτίωση της επιχείρησης:
Ικανοποίηση των αναγκών των πελατών
Οι σύμβουλοι καινοτομίας μπορούν να βοηθήσουν την εταιρεία να κατανοήσει και να ικανοποιήσει καλύτερα τις απαιτήσεις των πελατών της.
Επίσης, η συμβουλευτική καινοτομίας μπορεί να βοηθήσει την εταιρεία να εντοπίσει τις εργασίες που χρησιμοποιούν οι πελάτες της και με αυτό τον τρόπο να βοηθήσει στην εκμάθηση νέων τεχνικών ώστε να ανταποκριθεί η επιχείρηση καλύτερα στις απαιτήσεις των χρηστών της.
Δημιουργία κουλτούρας καινοτομίας
Η συμβουλευτική καινοτομίας βοηθά τις επιχειρήσεις να δημιουργήσουν μια κουλτούρα καινοτομίας, καθιστώντας ικανά τα στελέχη να εντοπίζουν και να επιλύουν προβλήματα και να επινοούν δημιουργικούς τρόπους για τη βελτίωση της επιχείρησης. Βοηθά επίσης τους εργαζόμενους να εξερευνήσουν νέες ιδέες και αντιλήψεις και τους δίνει χώρο για να μοιραστούν τις σκέψεις και τις ιδέες τους.
Εργασία πάνω σε σαφείς στόχους
Ενώ πολλές επιχειρήσεις έχουν στόχους και σκοπούς, αυτοί είναι συχνά ασαφείς και ανοιχτοί σε ερμηνείες. Η συμβουλευτική καινοτομίας βοηθά ώστε να καθοριστούν οι στόχοι και να δημιουργηθεί ένα σαφές όραμα με μετρήσιμα αποτελέσματα.
Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για νέες και νεοσύστατες επιχειρήσεις που επιχειρούν να εισέλθουν σε νέες αγορές.
Εκμετάλλευση των «διαταραχών»
Διαταραχές είναι κάθε γεγονός ή αλλαγή που διαταράσσει την κανονική λειτουργία μιας επιχείρησης. Μπορεί να είναι εσωτερικές, όπως οι αλλαγές στις πολιτικές της εταιρείας, ή εξωτερικές, όπως οι τεχνολογικές καινοτομίες. Πάνω από το 60% των επιχειρήσεων έχουν βιώσει διαταραχές και πάνω από το 40% είναι πολύ επιρρεπείς σε αυτές στο μέλλον.
Οι διαταραχές μπορούν να επηρεάσουν τις λειτουργίες, τα οικονομικά και τη συνολική επιτυχία της εταιρείας. Είναι σημαντικό να προετοιμάζεται η επιχείρησή για να ανταποκριθεί στις διαταραχές και να τις διαχειριστεί, ώστε να υπάρχουν όσο το δυνατόν λιγότερες αρνητικές επιπτώσεις.
Πιο συγκεκριμένα, οι Στοχευμένες Υπηρεσίες Διαμεσολάβησης υλοποιούνται μέσω:
- Εξατομικευμένης Συμβουλευτικής Καινοτομίας (innovation coaching)
- Ενεργές Συνδέσεις με εταίρους Ανοιχτής Καινοτομίας
- Εργαστηρίων συν-δημιουργίας bootcamp.
Ειδικότερα στο πλαίσιο της Εξατομικευμένης Συμβουλευτικής Καινοτομίας, οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν εξατομικευμένες υπηρεσίες για να προσδιορίσουν τις κύριες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν εκείνη την περίοδο και να διατυπώσουν τους επιχειρηματικούς στόχους και τους στόχους καινοτομίας. Η Εξατομικευμένη Συμβουλευτική Καινοτομίας εκκινεί με τη δημιουργία μια σειράς σεναρίων ώστε οι ωφελούμενες επιχειρήσεις να θέσουν κρίσιμες ερωτήσεις:
-
- Πού βρίσκεται σήμερα η επιχείρησή σας όσον αφορά τα κέρδη, την αποδοτικότητα και τη θέση στην αγορά;
- Ποιο είναι το Unique Selling Point (USP);
- Ποιες είναι οι πιο αδύναμες πτυχές της επιχείρησής σας; Πού θέλετε να είναι η επιχείρησή σας σε 1-2 χρόνια;
- Πόσο αναμένετε να αναπτυχθεί η επιχείρησή σας;
- Πόσο αναμένετε να είναι ο τζίρος και το κέρδος σας εκείνη την στιγμή; Ποιους διαφορετικούς τρόπους βλέπετε για να φτάσετε εκεί μέσα σε 1-2 χρόνια;
- Σκέφτεστε νέες αγορές, νέες προσφορές ή και τα δύο;
- Λαμβάνετε υπόψη σας το εξωτερικό περιβάλλον; Ποιο είναι το πιο πιθανό σενάριο και ποιος είναι ο ρόλος που διαδραματίζουν οι νέες προσφορές ή η διαχείριση των νέων αγορών σε αυτό το σενάριο;
- Ποιες είναι οι νέες προσφορές που πρέπει να αναπτύξετε;
- Ποιες είναι οι αγορές που πρέπει να τοποθετηθείτε;
Ο κύριος σκοπός αυτής της προσπάθειας είναι να υποστηρίξει τις ΜΜΕ να σκέφτονται την ανάπτυξη κάθε σεναρίου ως ένα ταξίδι που περιλαμβάνει διάφορες φάσεις και διαφορετικές προκλήσεις στην πορεία. Ο coach καλείται να καθορίσει τις προτεραιότητες καθοδήγησης για κάθε σενάριο και να προσφέρει ένα (ή ένα μείγμα) των τριών coaching services (Meier, 2015):
Η επιχειρηματική ανάπτυξη προωθεί την αξία μιας ΜΜΕ, αξιοποιώντας τους πελάτες, τις αγορές και τις επιχειρηματικές σχέσεις. Αφορά τον προσδιορισμό, την ανάλυση και την αξιολόγηση δυνητικών επιχειρηματικών ευκαιριών, τον ορισμό των επιχειρηματικών τομέων και την ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού μίγματος μάρκετινγκ, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης της εφαρμογής του. Ο απώτερος στόχος είναι η ενσωμάτωση της εμπειρογνωμοσύνης από διάφορες λειτουργίες, όπως η Ε & Α, η παραγωγή, το μάρκετινγκ και οι πωλήσεις, σε ένα συνεκτικό αναπτυξιακό σχέδιο για τις ΜΜΕ.
Η ανάπτυξη της οργανωτικής δομής μιας επιχείρησης στοχεύει στην κινητοποίηση των απτών και άυλων πόρων της ΜΜΕ για να εξασφαλίσει την αποτελεσματικότητα και την απόδοση της εταιρικής οργάνωσης. Αυτό πρέπει να ευθυγραμμίζεται με την αγορά και τις κρίσιμες μεταβάσεις ενός επιχειρηματικού καινοτομικού εγχειρήματος στα στάδια του κύκλου ζωής της επιχείρησης. Ο απώτερος στόχος είναι να δημιουργηθούν οι οργανωτικές συνθήκες για την υποστήριξη της ανάπτυξης καινοτόμων επιχειρήσεων, να διασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα της εταιρείας και να προστατευθεί το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα.
Η ανάπτυξη της συνεργασίας είναι σημαντική για την υποστήριξη των επιχειρήσεων κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή συμπράξεων ανοιχτής καινοτομίας και συμπράξεων υλοποίησης έργων (Project consortia) προκειμένου να διαμορφωθεί το κατάλληλο πλαίσιο ώστε οι ΜΜΕ ωφελούνται στρατηγικά από αυτές. Το στρατηγικό όφελος σημαίνει ότι οι εταιρικές σχέσεις, τα έργα και τα αποτελέσματά τους συμβάλλουν σημαντικά στην καινοτομία της επιχείρησης. Αυτή η υπηρεσία καθοδήγησης θα προσφέρει ένα πρώτο επίπεδο υποστήριξης για την ΜΜΕ που θα παρακολουθείται από την πιο έντονη υποστήριξη που προσφέρουν τα άλλα προγράμματα. Για παράδειγμα, εάν o innovation coach αντιληφθεί ότι η επιχείρηση χρειάζεται στρατηγική συνεργασίας, θα παραπεμφθεί στις παρεχόμενες υπηρεσίες διαμεσολάβησης.