Δίκτυο (LN) Μεθοδολογικό Πλαίσιο

1. ΣΥΝΟΨΗ

Η περιγραφή του Δικτύου Μάθησης ομότιμης συνεργασίας  των επιχειρήσεων αποτελεί το τρίτο Παραδοτέο Π1.3.1, με τίτλο:  «Ανάπτυξη Δικτύου Μάθησης ομότιμης συνεργασίας», το οποίο εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Πακέτου Εργασίας 1: Ανάπτυξη του ΣΣΚ και των παρεχόμενων υπηρεσιών του έργου Συνεργασία για την αξιοποίηση της Ανοικτής Καινοτομίας στην Κυκλική Οικονομία [CHOICE] [ΓΓ1CL-0057244] με κωδικό ΟΠΣ 5076378.  Το έργο Συνεργασία για την αξιοποίηση της Ανοικτής Καινοτομίας στην Κυκλική Οικονομία [CHOICE] υλοποιείται από την PCM Σύμβουλοι Μεθόδων & Διαδικασιών ΕΠΕ στο πλαίσιο της Πρόσκλησης της Γενικής Γραμματείας Έρευνας & Καινοτομίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων (ΓΓΕΚ), «ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ/ΣΣΚ – 1η Πρόσκληση: Φορέας Αρωγός» με Κωδικό ΟΠΣ 3875 και έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία 2014-2020».

Η δομή και το περιεχόμενο του Δικτύου Μάθησης ομότιμης συνεργασίας των επιχειρήσεων στο πλαίσιο του έργου Choice (peer-to-peer leaning networks) βασίζεται στις διαδικασίες και τα εργαλεία του προγράμματος Profinet Το Profitnet®, το οποίο ιδρύθηκε το 2004 από το CENTRIM, έχει επηρεάσει την απόδοση πάνω από 2.000 μικρών επιχειρήσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και τη Νότια Αφρική, συνεργάζεται με τους επικεφαλής αυτών των επιχειρήσεων και επηρεάζει την επαγγελματική ζωή περίπου 15.000 εργαζομένων (https://www.brighton.ac.uk/business-services/profitnet/index.aspx). 84 δίκτυα ομότιμων δικτύων έχουν δημιουργηθεί σε αυτές τις χώρες, μεταμορφώνοντας την κερδοφορία, τη βιωσιμότητα και τις καινοτόμες ικανότητες των εταιρειών που συμμετέχουν.

Το Δίκτυο Μάθησης εντοπίζει κενά γνώσης, αντιμετωπίζει τις ανάγκες σε δεξιότητες και γνώσεις και προκαλεί μια ανοιχτή διαδικασία καινοτομίας. Πιο σημαντικό, με την εφαρμογή του προγράμματος, η ομάδα γίνεται ένα ισχυρό περιβάλλον αλλαγής και καινοτομίας, ένα περιβάλλον που βασίζεται στην εμπιστοσύνη και την εμπιστευτικότητα -αυτό που περιγράφουν τα μέλη ως “ομάδα μη-εκτελεστικών διευθυντών”. Αυτό επιτρέπει στην ομάδα να δημιουργήσει συνέργειες που επικεντρώνονται στην ενίσχυση των δεξιοτήτων καινοτομίας που επιτρέπουν την οικονομική μεγέθυνση των επιχειρήσεων που συμμετέχουν. Η βασική ιδέα του προγράμματος είναι η οικοδόμηση κοινών πρακτικών μεταξύ των επιχειρηματιών που μοιράζονται με την ομάδα τους τα στρατηγικά τους σχέδια και τις καθημερινές προκλήσεις τους, υπό (ελεγχόμενες) συνθήκες εμπιστευτικότητας και εμπιστοσύνης. Εκτός από αυτές τις δραστηριότητες ανταλλαγής, η ομάδα λαμβάνει γνώσεις από ειδικούς σχετικά με μια σειρά θεμάτων που σχετίζονται με αυτή, ενώ η ομάδα χρησιμοποιείται για τη δημιουργία κοινών επιχειρηματικών πρωτοβουλιών μεταξύ τους και μπορεί να συνδεθεί με την ερευνητική βάση Πανεπιστημίων και Ερευνητικών Κέντρων . Η όλη δραστηριότητα συντονίζεται από facilitators οι οποίοι θα εκπαιδευτούν για την εφαρμογή του προγράμματος, θα διαχειριστούν τη δυναμική της ομάδας αλλά και θα διασφαλίσουν ότι τα μέλη της θα αναπτύξουν στρατηγικές Κυκλικής Οικονομίας και αντίστοιχα σχέδια. (ανοιχτής) καινοτομίας. Στοιχεία από το πρόγραμμα Profitnet έδειξαν ότι οι ΜΜΕ λειτουργούν ιδιαίτερα καλά σε μια ομάδα ανάμεικτη σε σχέση με το κλάδο (π.χ. επιχειρήσεις από τα τρόφιμα, παραγωγή καθαρής ενέργειας κλπ.), καθώς τους επιτρέπει να διερευνήσουν τις προκλήσεις και τις επιλογές ανάπτυξής τους χωρίς να ανησυχούν για το αν οι ανταγωνιστές μάθουν τις επιχειρηματικές τους λεπτομέρειες.

Επιτρέπει επίσης στα μέλη της ομάδας να μοιράζονται την εμπειρία τους και να μαθαίνουν ο ένας από τον άλλο. To feedback έδειξε ότι αυτό είναι ευπρόσδεκτο από όλους τους συμμετέχοντες ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιχείρησής τους.

Η δομή του προγράμματος Profitnet υποστηρίζει την ανάπτυξη και την καινοτομία των ΜΜΕ μέσω ενός μοναδικού συνδυασμού των ακόλουθων χαρακτηριστικών του προγράμματος:

  • Οι κατανεμημένες μέθοδοι facilitation επιτρέπουν πολλαπλές ανταλλαγές και ανταλλαγή εμπειρίας και εμπειριών σε ολόκληρη την ομάδα
  • Η ‘προστιθέμενη αξία’ για τις συμμετέχουσες ΜΜΕ αναμένεται μέσω της δυναμικής της ομάδας που διευκολύνει την ανταλλαγή εμπειριών και δεξιοτήτων καθώς και τις συνεργασίες μεταξύ τους (π.χ. κοινές εμπορικές ευκαιρίες)
  • Ένα εμπιστευτικό περιβάλλον με ομαδική υποστήριξη δημιουργεί βαθιά επίπεδα εμπιστοσύνης και λογοδοσίας ενθαρρύνει την proactive αλλαγή εντός των μελών
  • Τα ειδικά εργαστήρια απευθύνονται σε συγκεκριμένες ανάγκες των μεμονωμένων ΜΜΕ μέσω της παροχής εξειδικευμένων σεμιναρίων, με την αντιμετώπιση των πραγματικών κενών γνώσεων και δεξιοτήτων που εντοπίζονται σε κάθε ομάδα
  • Δημιουργία σχεδίων δράσης στρατηγικής καινοτομίας Το μέγεθος των group του έχει σχεδιαστεί για μέγιστη μάθηση και ανταλλαγή και έχει αποδειχθεί ότι είναι 12-15 ΜΜΕ.

Το παραδοτέο Π.1.3.1 εκπονήθηκε από την ομάδα έργου της PCM Σύμβουλοι Μεθόδων και Διαδικασιών (Φορέα Αρωγό) και ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο 2021.

2. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Ο Συνεργατικός Σχηματισμός CHOICE, Cooperation for & Harvesting from Open Innovation in Circular Economy: Συνεργασία για την αξιοποίηση της Ανοικτής Καινοτομίας στην Κυκλική Οικονομία είναι μια Δράση Συντονισμού, Δικτύωσης & Μεταφοράς Τεχνογνωσίας που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), με στόχο στην υποστήριξη της καινοτομίας και της υγιούς επιχειρηματικότητας.

Aναπτύσσεται από την εταιρεία συμβούλων επιχειρηματικότητας & καινοτομίας PCM Σύμβουλοι Μεθόδων και Διαδικασιών ΕΠΕ που λειτουργεί ως Φορέας Αρωγός των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στις δράσεις του, αξιοποιεί διεθνώς καλές πρακτικές στο πεδίο της Ανοικτής Καινοτομίας και εστιάζει στην ανάπτυξη της Κυκλικής Οικονομίας.

Ο Συνεργατικός Σχηματισμός Καινοτομίας CHOICE είναι ο μόνος με έδρα την Περιφέρεια Πελοποννήσου που εστιάζει στο θεματικό άξονα Περιβάλλον και Βιώσιμη Ανάπτυξη και ένας από του 35 που έχουν εγκριθεί σε εθνικό επίπεδο.

Ο Συνεργατικός Σχηματισμός Καινοτομίας CHOICE στοχεύει στην υποστήριξη 50 επιχειρήσεων διαφορετικών κλάδων της οικονομίας (αγροδιατροφή – βιομηχανία τροφίμων, συσκευασία, εφοδιαστική αλυσίδα, τεχνολογίες περιβάλλοντος, διαχείριση απορριμμάτων και ανακύκλωση, καθαρή ενέργεια & εξοικονόμηση) μέσα από διαφορετικές διαδρομές ανάπτυξης των ικανοτήτων καινοτομίας τους.

Ο ΣΣΚ CHOICE χρησιμοποιεί ως βάση τη μεθοδολογία INSPIRE για να αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο πακέτο υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας το οποίο περιλαμβάνει:

  • Υπηρεσίες διάγνωσης αναγκών καινοτομίας ανά επιχείρηση, ως αφετηρία ανάπτυξης μιας στρατηγικής ανοιχτής καινοτομίας

  • Εργαστήρια Καινοτομίας για επιχειρήσεις (και διαμεσολαβητές) για την εφαρμογή στρατηγικής ανοιχτής καινοτομίας και τη μεθοδολογία INSPIRE

  • Δίκτυα μάθησης ομότιμων μελών (peer-to-peer learning networks) για να υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις να σχεδιάζουν στρατηγικές ανοιχτής καινοτομίας και να εφαρμόζουν τις αντίστοιχες δραστηριότητες.

  • Εξατομικευμένη συμβουλευτική καινοτομίας (innovation coaching).

  • Υπηρεσίες διαμεσολάβησης για την αναγνώριση κατάλληλων συνεργασιών και το σχεδιασμό έργων (projects) ανοιχτής καινοτομίας που να έχουν ξεκάθαρα αποτελέσματα για την επιχείρηση

3. ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΓΟΥ

Στόχοι του Συνεργατικού Σχηματισμού Καινοτομίας CHOICE &  της PCM Σύμβουλοι Μεθόδων & Διαδικασιών, στο πλαίσιο του έργου αποτελούν:

  • H παροχή υπηρεσιών στις επιχειρήσεις για τη διάγνωση των αναγκών καινοτομίας & την ανάπτυξη δεξιοτήτων ανοικτής καινοτομίας

  • Η προσφορά υπηρεσιών διαμεσολάβησης για την ανάπτυξη συνεργασιών ανοικτής καινοτομίας σύμφωνα με τις αρχές του Open Innovation 2.0

  • Η δικτύωση με επιχειρήσεις, συμβούλους, ερευνητικούς φορείς και διαμεσολαβητές που ενδιαφέρονται να υποστηρίξουν διαδικασίες ανοικτής καινοτομίας

  • Η βιώσιμη ανάπτυξη του ίδιου του Συνεργατικού Σχηματισμού Καινοτομίας σε ρεαλιστικό επιχειρηματικό μοντέλο.

4. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Ο ρόλος της καινοτομίας και της γνώσης για την οικονομική ανάπτυξη έχει επισημανθεί ιδιαίτερα. Οι περιφέρειες και οι χώρες που κατάφεραν να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις τους να αναβαθμίσουν τις παραγωγικές τους διαδικασίες και να αναπτύξουν νέα προϊόντα και υπηρεσίες πέτυχαν μεγάλους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης.

Το πιο κρίσιμο στοιχείο για την ανάπτυξη καινοτομιών είναι η υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης παρέμβασης που να εμπλέκει όλους τους απαραίτητους φορείς καινοτομίας, τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, τα πανεπιστήμια και τους ενδιάμεσους φορείς που μπορούν να φέρουν σε πέρας τον κρίσιμο ρόλο της αλληλεπίδρασης μεταξύ διαφορετικών φορέων. «Η δυνατότητα ανάπτυξης δικτύων επιχειρήσεων και άλλων οικονομικών εταίρων είναι το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό μιας δυναμικής οικονομίας» (Michael Porter).

Στο σημείο αυτό λαμβάνονται υπόψη τόσο οι αδυναμίες και ενδεχόμενες απειλές της αγοράς, όσο και η δυναμική και οι νέες προς αξιοποίηση ευκαιρίες. Μεταξύ των αδυναμιών εντοπίζονται η έλλειψη αποτελεσματικών δεσμών συνεργασίας, η διαφορά κουλτούρας μεταξύ των επιχειρήσεων, θεσμικών και οικονομικών εταίρων που δημιουργεί σημαντικά προβλήματα επικοινωνίας, το χαμηλό επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ οργανισμών, η μειωμένη διαθεσιμότητα πόρων ιδιαίτερα στο σημερινό δυσμενές οικονομικό κλίμα και η εστίαση των επιχειρήσεων στις εσωτερικές τους αγορές.

Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι, ειδικά στην περίπτωση περιοχών με πληθώρα μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας μεταξύ των τοπικών επιχειρήσεων μπορεί να γίνει κινητήρια δύναμη για την εμπλοκή και άλλων παραγωγικών φορέων. Η συμμετοχή ικανού αριθμού επιχειρήσεων επιτρέπει την αξιοποίηση καλών πρακτικών και τη λειτουργία του συγκεκριμένου δικτύου ως εργαλείου ανάπτυξης επιχειρηματικών δράσεων, σε τρία επίπεδα: της μεμονωμένης επιχείρησης, των επιχειρηματικών συνεργασιών, της συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Η επιτυχία της συγκεκριμένης προσέγγισης να αναπτύσσει κοινή επιχειρηματική δράση μεταξύ των τοπικών επιχειρήσεων προκύπτει από την σταδιακή τους προσέγγιση. Για την ακρίβεια, η προσπάθεια σχεδόν όλων των κλασικών προσπαθειών να αναπτύξουν κοινή επιχειρηματική δράση μεταξύ τοπικών επιχειρήσεων ακολουθεί το εξής μονοπάτι: εξασφαλίζεται παροχή σημαντικών πόρων, θεσμοθετούνται στόχοι κοινής δράσης και αναπτύσσονται τα σχετικά έργα (projects). Παρόλα αυτά, τα περισσότερα από αυτά τα έργα αποτυγχάνουν γιατί η κοινή επιχειρηματική δράση (clustering) προϋποθέτει εμπιστοσύνη στις επιχειρηματικές ικανότητες των εταίρων, εμπιστοσύνη στη δέσμευση των άλλων εταίρων και εμπεδωμένες σχέσεις.

Σχήμα 1: Κλασική Προσέγγιση Ανάπτυξης Κοινής Επιχειρηματικής Δράσης

Το προτεινόμενο πλαίσιο δικτύωσης και συνεργασίας – Learning Network ακολουθεί μια σταδιακή πολιτική. Αρχικά δημιουργούνται δεσμοί εμπιστοσύνης μεταξύ των επιχειρηματικών ικανοτήτων των εταίρων (μέσω της ανάδρασης ιδεών) και τη δέσμευση τους (μέσω των τακτικών συναντήσεων στη φάση της δικτύωσης). Έπειτα, υλοποιούνται οι κοινές δράσεις (που απαιτούν εμπεδωμένες σχέσεις). Πρόκειται δηλαδή για μία σπειροειδή και εξελικτική ανάπτυξη της δικτύωσης σε τρεις φάσεις. Επιπλέον, το προτεινόμενο μοντέλο εμπεριέχει σημαντική ευελιξία, αν οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις αποφασίσουν ότι οι κοινές δράσεις δεν είναι η καταλληλότερη μορφή συνεργασίας, η δυναμική της ομάδας και οι εμπεδωμένες σχέσεις χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη της σχεδίασης και εφαρμογής εξατομικευμένων (ανά επιχείρηση) σχεδίων δράσης.

Το πρώτο στάδιο της μεθοδολογικής προσέγγισης του Learning Network, η δικτύωση, έχει στόχο τη διάγνωση των αναγκών για χάραξη των βασικών κατευθυντήριων γραμμών, τον προσδιορισμό των απαιτούμενων δράσεων και την ανάπτυξη των κατάλληλων μηχανισμών/δομών για την υποστήριξη των επιχειρήσεων. Επόμενα στάδια αποτελούν, όσον αφορά τη φάση δικτύωσης, η δέσμευση μεταξύ των επιχειρήσεων και, όσον αφορά τη φάση ωρίμανσης, η εμπέδωση των σχέσεων, για ανάπτυξη ή/και ανάληψη κοινών επιχειρηματικών δράσεων, όπως φαίνεται και στο Σχήμα 2 που ακολουθεί.

Σχήμα 2: Προσέγγιση του Προγράμματος για την Ανάπτυξη Κοινής Επιχειρηματικής Δράσης (Clustering)

5. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ

Επιλογή των επιχειρήσεων και των τοπικών συντονιστών

Οι επιχειρήσεις επιλέγονται κατόπιν δημόσιας πρόσκλησης και δέσμευσής τους για την τήρηση ενός ελαχίστου πλαισίου συμμετοχής. Στις επιχειρήσεις δεν διατίθεται ενίσχυση για τη συμμετοχή τους στο Δίκτυο, με πιθανή εξαίρεση την κάλυψη δαπανών μετακίνησης. Στο πλαίσιο του Συνεργατικού Σχηματισμού Choice, προβλέπονται ενέργειες προσέλκυσης των επιχειρήσεων, οργάνωσης του δικτύου, εκπαίδευσης και απασχόλησης (ανά συνεδρία) των συντονιστών (facilitators) που απαιτούνται για τη λειτουργία του, μετάκλησης ειδικών (experts) ανά θεματικό αντικείμενο, ανάπτυξης και εφαρμογής εργαλείων διαδικτυακής συνεργασίας των επιχειρήσεων, ωρίμανσης των επιχειρηματικών σχεδίων που προκύπτουν από τη λειτουργία του Δικτύου, προβολής καλών πρακτικών, πληροφόρησης και δημοσιότητας.

Παράλληλα, με την επιλογή των επιχειρήσεων, επιλέγονται συντονιστές προκειμένου να εκπαιδευτούν στη δημιουργία δικτύων επιχειρήσεων, την αποτελεσματική διαχείριση εργαστηρίων και την καθοδήγηση των συμμετεχόντων. Η αρχική κατάρτιση των συντονιστών ακολουθείται από τη συμβουλευτική υποστήριξή τους (regular coaching) κατά τη διάρκεια ωρίμανσης του δικτύου, ώστε να εξασφαλιστεί ότι έχουν όλη την απαραίτητη συναισθηματική και πρακτική κατάρτιση και υποστήριξη για την παροχή των συγκεκριμένων υπηρεσιών.

Οι επιχειρήσεις που επιθυμούν να συμμετάσχουν στη δράση, σύμφωνα με το μεθοδολογικό πλαίσιο του έργου Choice, μέσω της Διοίκησής τους (με στόχο τη σταθερή αντιπροσώπευσή τους στις εργασίες του Δικτύου) θα υπογράψουν για το σκοπό αυτό ένα σύμφωνο συνεργασίας για τους όρους της συμμετοχής τους.

Αφού αποτυπωθεί η επιθυμία συμμετοχής στο Δίκτυο, θα πραγματοποιηθεί μια εναρκτήρια συνάντηση (kick-off meeting) προκειμένου να έρθουν σε επαφή οι συμμετέχοντες και να ενημερωθούν αναλυτικά για το περιεχόμενο του Σχεδίου Δράσης. Στο πλαίσιο της συνάντησης θα δημιουργηθεί και ένα πλάνο εργασίας για το Δίκτυο. Για την υλοποίηση της δράσης θα αναπτυχθούν καταρχήν οι «προδιαγραφές» του μηχανισμού επικοινωνίας με τις επιχειρήσεις μέλη (τρόπος επικοινωνίας, συχνότητα, κλπ.), θα προσδιορισθούν επακριβώς οι θεματικές ενότητες για τη συλλογή των απαραίτητων πληροφοριών από τις επιχειρήσεις, θα αναπτυχθούν τα απαραίτητα εργαλεία που θα χρησιμοποιούνται για την επικοινωνία (φόρμες, κλπ.) και θα προσδιορισθεί ο τρόπος καταγραφής και η μέθοδος αξιολόγησης των πληροφοριών/αιτημάτων/ προτάσεων καθώς και ο τρόπος ανταπόκρισης σε αυτά.

Οι  επιχειρήσεις-μέλη του Δικτύου συνέρχονται τακτικά σε μηνιαίες συνόδους (workshops) με σταθερή εκπροσώπηση (μέτοχοι, διευθυντικά στελέχη). Κάθε εργαστήριο διαρκεί περίπου 3 ώρες και οι συμμετέχοντες καλούνται να προετοιμάσουν μια παρουσίαση για το επιχειρηματικό τους σχέδιο. Επιπλέον, όπου κριθεί απαραίτητο, οι συμμετέχοντες οργανώνουν συμπληρωματικές συνεδριάσεις ή ενδοεταιρικές υποστηρικτικές συναντήσεις.

Στη συνάντηση με την υποστήριξη εξειδικευμένων συμβούλων επιχειρηματικότητας (facilitators) καθώς και προσκεκλημένων εμπειρογνωμόνων προσεγγίζονται θεματικά αντικείμενα που καλύπτουν τους κύριους τομείς επιχειρηματικής λειτουργίας σύμφωνα με τις ανάγκες των μελών του Δικτύου. Οι σύμβουλοι επιχειρηματικότητας κατέχουν ειδικό επιστημονικό υπόβαθρο και επαγγελματικό προφίλ προκειμένου να είναι σε θέση να κατανοούν αποτελεσματικά τις επιχειρηματικές διαδικασίες και να μπορούν να υποστηρίζουν θέματα που προκύπτουν σχετικά με τις επιχειρήσεις του Δικτύου.

Στην πλήρη ανάπτυξη και λειτουργία του Δικτύου, στόχος είναι οι επιχειρήσεις:

  • να ωριμάσουν δικές τους ιδέες για δράσεις και έργα που θα θέλουν να υλοποιήσουν

  • να συμμετάσχουν σε κοινά έργα (joint projects)

  • να συγκεντρώσουν, οργανώσουν και καταγράψουν αιτήματα και ιδέες προκειμένου να απευθυνθούν οργανωμένα στους αρμόδιους φορείς λήψης αποφάσεων (π.χ τοπική αυτοδιοίκηση, στοχευμένες εθνικές πολιτικές).

Το δίκτυο είναι ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα προσαρμοσμένης συμβουλευτικής που επιτρέπει στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να αναπτύξουν τόσο τις δικές τους επιχειρηματικές ευκαιρίες όσο και των υπολοίπων συμμετεχόντων σε αυτό.

Το δίκτυο είναι ένα καινοτόμο πρόγραμμα που αναπτύχθηκε σύμφωνα με προηγούμενες καλές πρακτικές σε άλλες ευρωπαϊκές  χώρες και επιτρέπει στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να μάθουν ο ένας από τον άλλο, να αποκτήσουν πρόσβαση σε τεχνογνωσία και υπηρεσίες επιχειρηματικής υποστήριξης.

Οι ιδιοκτήτες ή οι διευθυντές των επιχειρήσεων που συμμετέχουν συνεργάζονται , με δέσμευση εμπιστευτικότητας για  να βρουν  λύσεις σε υπαρκτά προβλήματα των επιχειρήσεων και να βοηθήσει ο ένας τον άλλον για να αναζητήσουν νέες ευκαιρίες.

Το δίκτυο λειτουργεί μέσω δομημένης μάθησης, άτυπης δικτύωσης, επικοινωνίας και μεταφοράς τεχνογνωσίας  με τους συμμετέχοντες και προσκεκλημένους εμπειρογνώμονες και έχει ως στόχο να βοηθήσει τα μέλη του να κατανοήσουν τις επιχειρήσεις τους σε πραγματικό βάθος.

Το δίκτυο απευθύνεται σε ιδιοκτήτες και διευθυντικά στελέχη των επιχειρήσεων. Οι συμμετέχοντες πρέπει να είναι άτομα με αποφασιστική αρμοδιότητα στην εταιρεία τους. Το δίκτυο απευθύνεται επίσης σε νέους επιχειρηματίες πού έχουν ξεκινήσει μια νέα εταιρεία ή είναι στα άμεσα σχέδια τους η ίδρυση της.

Επιχειρηματίες που θέλουν να ξεχωρίσουν από το πλήθος και δεν διστάζουν να δοκιμάσουν, να πειραματιστούν αλλά και να βρουν το δρόμο για την προσαρμογή της επιχείρησής τους στα νέα οικονομικά δεδομένα και την επιχειρηματική τους εξέλιξη.

Είναι επιθυμητό τα μέλη του δικτύου να έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

Επιχειρηματικά κριτήρια:

  • Παραγωγική μείξη επιχειρήσεων,

  • Επιθυμία για εξέλιξη της επιχείρησης, όχι απαραίτητα σε επίπεδο κερδοφορίας,

  • Εξυγίανση των επιχειρήσεων που ήδη υπάρχουν και δραστηριοποιούνται στον τομέα τους,

  • Ικανότητα παροχής συμβουλών και τεχνογνωσίας,

  • Ικανότητα ανταλλαγής εμπειριών,

  • Δυνατότητα κατανόησης άλλων επιχειρηματικών κλάδων,

  • Ικανότητα λήψης αποφάσεων,

  • Επαγγελματική Εμπειρία.

Προσωπικά κριτήρια:

  • Ώριμοι και με αυτοπεποίθηση,

  • Έμπιστοι και ειλικρινείς,

  • Ευχάριστοι στη συναναστροφή

  • Με ανοιχτούς ορίζοντες, άνθρωποι που μπορούν να δουν τα πράγματα από πολλές οπτικές γωνίες,

  • Άνθρωποι που δεν φοβούνται να εκφράσουν την άποψη τους,

  • Ανοικτοί στην κριτική,

  • Ηθικοί,

  • Πρόθυμοι να συναναστρέφονται μέλη της ομάδας που διαπνέονται από πνεύμα ομαδικότητας,

  • Ενεργητικοί ακροατές,

  • Πρόθυμοι να ανταλλάξουν τις εμπειρίες και τα βιώματά τους με την ομάδα,

  • Πρόθυμοι και έτοιμοι για μια δέσμευση, όπως η συμμετοχή τους στο δίκτυο απαιτεί (π.χ. τακτικές σύνοδοι).

  •  

Η ομάδα συνεδριάζει μία φορά το μήνα για τέσσερεις ώρες και παραμένει σταθερή για περίπου ένα χρόνο. Με άλλα λόγια το δίκτυο απαιτεί μια μικρή δέσμευση από τις επιχειρήσεις που όμως θα οδηγήσει σε πολύ μεγάλα επιχειρηματικά οφέλη. Οι μηνιαίες συναντήσεις εστιάζουν σε τρείς ομάδες θεμάτων:

  1. την συζήτηση στρατηγικών πλευρών των επιχειρήσεων που συμμετέχουν. Συχνά παραδείγματα τέτοιων θεμάτων είναι η απόφαση για είσοδο σε μια νέα αγορά, η ανάπτυξη ενός σχεδίου marketing για την εταιρεία, η ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών ή η απόφαση συνεργασίας με κάποια άλλη επιχείρηση.
  2. την συζήτηση διοικητικών ζητημάτων των επιχειρήσεων με έμφαση σε ζητήματα επιχειρηματικής καθημερινότητας. Θέματα που μπορούν να συζητηθούν σε αυτή την ενότητα είναι η ανακατανομή αρμοδιοτήτων μέσα στην επιχείρηση, ο (ανά) σχεδιασμός διαδικασιών και συστημάτων που να βοηθούν την λειτουργία της επιχείρησης ή ακόμα και η διαχείριση «δύσκολων» υπαλλήλων.
  3. την μεταφορά τεχνογνωσίας σε θέματα που απασχολούν τα μέλη της ομάδας. Τέτοια θέματα είναι η χρήση νέων τεχνολογιών, η ενημέρωση σε νέους κανονισμούς, η οργάνωση χρόνου των επιχειρηματιών, η ανάπτυξη του brand name της επιχείρησης, η διαχείριση της ρευστότητας, κ.α.

  1.  

Οι συζητήσεις της ομάδας στοχεύουν στο να βρεθούν λύσεις στα ζητήματα που φέρει ο καθένας από τα μέλη της. Όταν ένα μέλος της ομάδας φέρει προς συζήτηση ένα επιχειρηματικό θέμα που αντιμετωπίζει, η υπόλοιπη ομάδα πρέπει να κινητοποιήσει την συνολική εμπειρία όλων των μελών της ομάδας προκειμένου να βρει πιθανές λύσεις στο ζήτημα αυτό. Στη συνέχεια ο «ιδιοκτήτης» του ζητήματος πρέπει να επιλέξει τις ιδέες που συμφωνεί, να τις εφαρμόσει πιλοτικά και να αναφέρει στην ομάδα τα αποτελέσματα.

Κάθε ομάδα  διευθύνεται από έναν ειδικά εκπαιδευμένο Συντονιστή (facilitator), που έχει την ευθύνη της εφαρμογής των κανόνων π.χ. απόλυτη τήρηση εμπιστευτικότητας («ότι λέγεται στη συνάντηση, δεν φεύγει εκτός ομάδας»), την ισότιμη συμμετοχή όλων των μελών της ομάδας αλλά και την τόνωση της συζήτησης και του ομαδικού πνεύματος.

Τα εργαστήρια δημιουργικότητας επιτρέπουν στην ομάδα να λειτουργήσει ως ένα ανοικτό σύστημα καινοτομίας.

Κάθε εργαστήριο έχει πέντε ευδιάκριτα στοιχεία:

– Επιχειρησιακός προγραμματισμός (Business Planning): παρουσίαση επιχειρηματικού σχεδίου των επιχειρήσεων, σχόλια και παρατηρήσεις από την ομάδα, αλλά και ευθυγράμμιση της στρατηγικής·

– Ενεργός Μάθηση (Action Learning): συζήτηση σε έναν εμπιστευτικό και φιλικό χώρο των θεμάτων προτεραιότητας με επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν αντιμετωπίσει παρόμοια προβλήματα και βρήκαν λύσεις σε αυτά·

– Δικτύωση (Networking Break): αλληλεπίδραση και συνεργασία μεταξύ των εμπλεκομένων επιχειρήσεων·

– Εργαστήριο δημιουργικότητας (Creativity Workshop): Σε αυτή τη φάση, τα ζητήματα που καλύπτονται από προσκεκλημένους εμπειρογνώμονες έχουν προσδιορισθεί ως σημαντικά από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις·

– Τελική συνάντηση δικτύωσης (Wrap–Up): Παρουσιάζονται τα αποτελέσματα των εργαστηρίων, συμφωνούνται οι ενέργειες για τον επόμενο μήνα και προσδιορίζονται τα θέματα και οι ειδικοί που θα κληθούν.

Η δικτύωση των επιχειρήσεων πρέπει να λάβει χώρα για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα (τουλάχιστον ενός έτους), μετά από το οποίο δημιουργούνται ομάδες κοινών αναγκών, οι οποίες οφείλουν να περάσουν στο επόμενο στάδιο ανάπτυξης που στοχεύει στην εκμετάλλευση της δυναμικής της ομάδας για το σχεδιασμό και την υλοποίηση μίας σειράς επιχειρηματικών παρεμβάσεων που θα έχουν άμεσο οικονομικό όφελος για τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις.

Κάθε ομάδα θα διαλέξει από το μενού δέκα διαφορετικών δράσεων, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητές της και τις προτιμήσεις της. Η ομάδα διαχείρισης θα εκπαιδεύσει τους ηγέτες των ομάδων μάθησης στη μέθοδο Historical Analysis – SWOT for Groups που βοηθά τα μέλη της ομάδας να αναγνωρίσουν τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία της πορείας της ομάδας καθώς και τις ευκαιρίες και τις απειλές που αντιμετωπίζει η ομάδα στο άμεσο μέλλον. Με βάση τη μέθοδο αυτή, η ομάδα θα επιλέξει το πιο κατάλληλο σενάριο για τη συνέχιση της δραστηριότητάς της.

Η ομάδα διαχείρισης του έργου είναι υπεύθυνη για τη δημιουργία της απαραίτητης υποδομής, προκειμένου να καταστεί δυνατή η υλοποίηση όλων των δράσεων. Παρόλα αυτά, η επιλογή της κατάλληλης δράσης θα γίνει από τα ίδια τα μέλη του δικτύου, καθώς αυτό θα εξασφαλίσει τη μέγιστη δυνατή συναίνεση, καταλήγοντας στην ενεργητική συμμετοχή των ίδιων των επιχειρήσεων.

Σε όλες τις περιπτώσεις, οι συναντήσεις της ομάδας συνεχίζονται σχεδόν με την ίδια συχνότητα. Επίσης, κάθε ομάδα διατηρεί δύο συντονιστές (facilitators), όπως και στην προηγούμενη φάση. Αυτό που αλλάζει από σενάριο σε σενάριο είναι η εστίαση της δράσης. Σε κάποιες περιπτώσεις η δράση επικεντρώνεται σε μία επιχείρηση (και η ομάδα παίζει υποστηρικτικό ρόλο), ενώ σε κάποιες άλλες περιπτώσεις η ομάδα γίνεται ο βασικός μοχλός δράσης.

Πρέπει να επισημανθεί ότι τα σενάρια αυτά δεν είναι αλληλοαποκλειόμενα· για παράδειγμα, τα σενάρια 4 και 5 μπορούν να «τρέξουν» παράλληλα σε μία ομάδα· το ίδιο και τα σενάρια 4, 5 και 8 ή τα σενάρια 1 και 2. Ωστόσο, υπάρχουν σενάρια που δεν μπορούν να τρέξουν παράλληλα, όπως π.χ., τα σενάρια 3 και 7.

6. Στάδια Ανάπτυξης

Σχήμα 3: Μενού Επιλογών στη Φάση της Ωρίμανσης

Επιδιωκόμενο Αποτέλεσμα Εστίαση Δράση Χρονικός Ορίζοντας
Μάθηση και Βελτίωση της Επιχείρησης   1. Ανανέωση Δικτύου – Ένταξη Νέων Επιχειρήσεων Παρόν
  2. Δικτύωση με Μεγάλες Επιχειρήσεις – Ανταλλαγή γνώσεων Άμεσο Μέλλον
  3. Συνεχής Βελτίωση Διαδικασιών – Ανάλυση μέσω βιντεοσκόπησης Παρόν
Οικονομική Ανάπτυξη Μία επιχείρηση 4. Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης της Επιχείρησης Άμεσο Μέλλον
Επενδυτικό Σχέδιο Μία επιχείρηση 5. Σχέδιο Ανάπτυξης Νέου Προϊόντος ή Υπηρεσίας Μεσοπρόθεσμο μέλλον
6. Σχέδιο Εισαγωγής Στην Αγορά Νέου Προϊόντος ή Υπηρεσίας Άμεσο Μέλλον
Ομάδα επιχειρήσεων 7. Σχεδίαση και Υλοποίηση ενός Κοινού Σχεδίου Δράσης ή Υποδομής Μεσοπρόθεσμο μέλλον
8. Σχέδιο Ανάπτυξης Κοινού Νέου Προϊόντος ή Υπηρεσίας Μεσοπρόθεσμο μέλλον
9. Σχέδιο Εισαγωγής Στην Αγορά Κοινού Νέου Προϊόντος ή Υπηρεσίας Άμεσο Μέλλον
Συνέργεια ιδιωτικού και δημοσίου τομέα: διατύπωση προτάσεων πολιτικής Δίκτυο επιχειρήσεων 10. Εκπόνηση προτάσεων πολιτικής Μεσοπρόθεσμο μέλλον

Μενού Επιλογών στη Φάση της Ωρίμανσης

Στη συνέχεια αποτυπώνεται ενδεικτικά το περιεχόμενο των διαφορετικών επιλογών που παρουσιάζονται στις συμμετέχουσες στο δίκτυο επιχειρήσεις:

    1. Ανανέωση Δικτύου – Ένταξη Νέων Επιχειρήσεων στην Ομάδα

Αυτή είναι η πιο συντηρητική εκδοχή του μενού, καθώς η ομάδα συνεχίζει περίπου στην ίδια λογική, με τη βελτίωση, δηλαδή, των επιχειρήσεων-μελών μέσω ανταλλαγής εμπειριών και ανάδρασης ιδεών. Η μεθοδολογία που ακολουθείται είναι η ίδια με αυτή της περασμένης φάσης.

    1. Δικτύωση με Μεγάλες Επιχειρήσεις – Ανταλλαγή γνώσεων

Σε αυτό το σενάριο, η εστίαση συνεχίζει να βρίσκεται στην ανταλλαγή εμπειριών και ανάδραση μεταξύ  των μετόχων και των διευθυντικών στελεχών των επιχειρήσεων, αλλά το μίγμα των επιχειρήσεων αλλάζει. Πιο συγκεκριμένα, ανώτερα στελέχη, από μεγάλες επιχειρήσεις εντός ή εκτός περιοχής εισάγονται στις ομάδες προκειμένου να μοιρασθούν ιδέες με τα στελέχη μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Οι πρώτοι μεταφέρουν στους δεύτερους προηγμένες τεχνικές οργάνωσης και διαχείρισης (π.χ. Πρόβλεψη αγορών, Έλεγχος Ποιότητας, Βέλτιστη Οργάνωση Αποθηκών), ενώ παράλληλα τα στελέχη των μεγάλων επιχειρήσεων μαθαίνουν από τις μικρότερες επιχειρήσεις πώς να γίνουν πιο ευέλικτοι.

    1. Συνεχής Βελτίωση Διαδικασιών

Η μέθοδος της συνεχούς βελτίωσης είναι η βάση του τρίτου σεναρίου. Πιο συγκεκριμένα, η μέθοδος της συνεχούς βελτίωσης προβλέπει την εξοικονόμηση σημαντικού κόστους από την συνολική αλυσίδα παραγωγής της εταιρείας μέσω μικρών βελτιώσεων στις διαδικασίες της επιχείρησης. Η κάθε μία από αυτές τις βελτιώσεις έχει πολύ μικρή αξία, αλλά όλες αυτές οι μικρές βελτιώσεις μαζί προσφέρουν σημαντική εξοικονόμηση κέρδους.

    1. Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης της Επιχείρησης

Σε αυτό το σενάριο, ένας ειδικά εκπαιδευμένος coach συναντά κάθε μέλος του Δικτύου εκτός της συνεδρίασης της ομάδας για να αναπτύξει μαζί του ένα Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης της Επιχείρησης. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι η εξής:

Πρώτον, ο coach συναντά τα ανώτατα στελέχη της επιχείρησης για την αξιολόγησή της εταιρείας σε τέσσερεις διαστάσεις:

    • Οικονομική δυνατότητα επιχείρησης,

    • Συγκριτικό πλεονέκτημα επιχείρησης,

    • Δυναμική κλάδου,

    • Σταθερότητα οικονομικού περιβάλλοντος.

Η αξιολόγηση γίνεται με ειδικά εργαλεία που παρέχει η ομάδα διαχείρισης του έργου.

Δεύτερον, ο coach σε συνεργασία με τα ανώτατα στελέχη της επιχείρησης αναπτύσσει ένα Στρατηγικό Σχέδιο Ανάπτυξης με βάση την πρότερη αξιολόγηση. Το σχέδιο αυτό μπορεί να είναι η επέκταση σε νέες αγορές, η σχεδίαση ή η αλλαγή της στρατηγικής προώθησης (marketing strategy), η αναδιοργάνωση της επιχείρησης, κλπ.

Τρίτον, το σχέδιο αυτό παρουσιάζεται στην διεπιχειρησιακή ομάδα που δίνει νέες ιδέες και βοηθά τον κάτοχο να επιλύσει προβλήματα που προκύπτουν στην εφαρμογή του. Η ομάδα των επιχειρήσεων παίζει το ρόλο της παρακολούθησης της προόδου του σχεδίου, αφού ο κάτοχος του σχεδίου παρουσιάζει την πρόοδο του σχεδίου στις τακτικές συναντήσεις της ομάδας. Παράλληλα εξειδικευμένοι σύμβουλοι καλούνται να παρουσιάσουν στην ομάδα θέματα που βοηθούν την εφαρμογή των σχεδίων.

Στην τελευταία φάση εφαρμογής του σχεδίου, ο κάτοχος παρουσιάζει στην ομάδα τα μαθήματα που εξήγαγε η επιχείρησή του από την εφαρμογή του σχεδίου, προκειμένου να ωφεληθεί όλη η ομάδα από την αντίστοιχη εμπειρία.

    1. Σχέδιο Ανάπτυξης Νέου Προϊόντος ή Υπηρεσίας (αφορά σε μία επιχείρηση)

Σε αυτό το σενάριο, ένας ειδικά εκπαιδευμένος coach συναντά το κάθε μέλος της ομάδας εκτός της συνεδρίασης για να αναπτύξει μαζί του ένα Σχέδιο Ανάπτυξης ενός Νέου Προϊόντος ή Υπηρεσίας. Τα στάδια της διαδικασίας που ακολουθείται περιγράφονται αναλυτικά παρακάτω:

Πρώτον, ο coach συναντά τα ανώτατα στελέχη της επιχείρησης για την αξιολόγηση της εταιρείας σε τέσσερεις διαστάσεις:

    • Προσφερόμενα προϊόντα επιχείρησης,

    • Υπάρχοντες πελάτες επιχείρησης,

    • Διαδικασία παραγωγής ή προσφοράς μιας υπηρεσίας,

    • Παρουσία στην αγορά.

Η αξιολόγηση γίνεται με ειδικά εργαλεία που αναπτύσσει η ομάδα διαχείρισης έργου.

Δεύτερον, ο coach σε συνεργασία με τα ανώτατα στελέχη της επιχείρησης αναπτύσσει ένα Σχέδιο Ανάπτυξης ενός Νέου Προϊόντος ή Υπηρεσίας με βάση την πρότερη αξιολόγηση. Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: (α) 5-ετή πρόβλεψη της συγκεκριμένης αγοράς ή κλάδου (β) αναγνώριση αναγκών των υπαρχόντων πελατών μέσα από αξιόπιστες τεχνικές (γ) ανάπτυξη 2-3 σεναρίων νέων προϊόντων ή υπηρεσιών και αξιολόγηση τους. Η φάση αυτή υποστηρίζεται από αξιόπιστες τεχνικές που έχουν δοκιμασθεί διεθνώς με μεγάλη επιτυχία. Η ομάδα διαχείρισης είναι υπεύθυνη να αναγνωρίσει τις τεχνικές αυτές και να εκπαιδεύσει τους ηγέτες των ομάδων. Τυπικό παράδειγμα είναι η Deep Dive Methodology, που έχει δοκιμασθεί με μεγάλη επιτυχία στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Η συνεργασία πανεπιστημιακών τμημάτων είναι κρίσιμη σε αυτή την φάση, ειδικά όσον αφορά την πρόβλεψη τάσεων της συγκεκριμένης αγοράς ή κλάδου.

Τρίτον, το σχέδιο αυτό παρουσιάζεται στην διεπιχειρησιακή ομάδα, η οποία δίνει ιδέες και βοηθά τον κάτοχο να επιλύσει σχετικά ερωτήματα. Η ομάδα των επιχειρήσεων παίζει το ρόλο της παρακολούθησης της προόδου του σχεδίου, την οποία ο κάτοχος του σχεδίου παρουσιάζει στις τακτικές συναντήσεις της ομάδας. Παράλληλα, εξειδικευμένοι σύμβουλοι καλούνται να παρουσιάσουν στην ομάδα θέματα που να βοηθούν στην ανάπτυξη των σχεδίων.

Στην τελευταία φάση εφαρμογής του σχεδίου, ο κάτοχος παρουσιάζει στην ομάδα τα μαθησιακά συμπεράσματα που εξήγαγε η επιχείρησή του από την εφαρμογή του σχεδίου, προκειμένου να ωφεληθεί όλη η ομάδα από την αντίστοιχη εμπειρία.

Σημείωση: Η μεθοδολογία Deep Dive είναι μία τεχνική για τη ραγδαία ανάπτυξη ενός ομίλου ή μίας ομάδας σε τεχνικές επίλυσης προβλημάτων ή γέννησης νέων ιδεών. Συνήθως εφαρμόζεται για τη δημιουργική συζήτηση γύρω από την ανάπτυξη ενός προϊόντος ή μίας διαδικασίας.

Αρχικά, η  μεθοδολογία Deep Dive αναπτύχθηκε από τον όμιλο IDEO (μία εταιρεία μαθησιακού σχεδιασμού) για την ταχεία ανάπτυξη προϊόντων. Η μεθοδολογία πλέον χρησιμοποιείται ευρέως, αλλά και με αυξανόμενους ρυθμούς για την παροχή καινοτομίας σε τομείς και πέραν της ανάπτυξης προϊόντων, όπως η βελτίωση διαδικασιών και στρατηγικών εξυπηρέτησης πελατών. Η μέθοδος που εφαρμόσθηκε από την IDEO καταγράφηκε από τους Andy Boynton και Bill Fischer (International Institute of Management Development (IMD.

Η προσέγγιση αυτή σε θέματα καινοτομίας συχνά εστιάζεται σε τέσσερις σαφείς άξονες: Διαδικασία, Οργάνωση, Πολιτισμός και Ηγεσία.

    1. Σχέδιο Εισαγωγής Στην Αγορά Νέου Προϊόντος ή Υπηρεσίας (αφορά σε μία επιχείρηση)

Το σενάριο αυτό ενεργοποιείται στην περίπτωση που ένα μέλος της ομάδας έχει ήδη μια κατασταλαγμένη ιδέα (για νέο προϊόν ή νέα υπηρεσία), αλλά δεν έχει υλοποιήσει ακόμη την εισαγωγή του αντίστοιχου προϊόντος στην αγορά.

Ένας ειδικά εκπαιδευμένος coach συναντά την κάθε επιχείρηση της ομάδας εκτός συνεδρίασης για να αναπτύξει μαζί της το Σχέδιο Εισαγωγής ενός Νέου Προϊόντος ή μιας Νέας Υπηρεσίας. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι η εξής:

Πρώτον, ο coach συναντά τα ανώτατα στελέχη της επιχείρησης για την αξιολόγηση του θεωρούμενου προϊόντος, βάσει ειδικών εργαλείων που θα αναπτύξει η ομάδα διαχείρισης έργου.

Δεύτερον, συγκροτείται ομάδα εργασίας (working group), με επικεφαλής τον coach και μέλη τον υπεύθυνο της επιχείρησης, ένα στέλεχος χρηματοοικονομικού οργανισμού και ένα εξειδικευμένο σύμβουλο. Ο σύμβουλος θα επιλέγεται με βάση την ανάγκη του αναπτυσσόμενου προϊόντος, π.χ. ο σύμβουλος μπορεί να είναι εξειδικευμένος σε θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας [trademark (βιομηχανικό/εμπορικό σήμα), πατέντα, κλπ.], ή μπορεί να είναι ένας πανεπιστημιακός  / ερευνητής με σχετικό αντικείμενο. Η ομάδα εργασίας καθορίζει τακτικές συναντήσεις με σκοπό την προώθηση του έργου και με τελικό στόχο την εισαγωγή του νέου προϊόντος στην αγορά.

Τρίτον, το σχέδιο αυτό παρουσιάζεται στην διεπιχειρησιακή ομάδα που δίνει ιδέες και βοηθά τον κάτοχο να επιλύσει σχετικά ερωτήματα. Μετά από την πρώτη παρουσίαση η ομάδα των επιχειρήσεων παίζει το ρόλο της παρακολούθησης της προόδου του σχεδίου, που ο κάτοχος παρουσιάζει στις τακτικές συναντήσεις της ομάδας. Παράλληλα, εξειδικευμένοι σύμβουλοι καλούνται να παρουσιάσουν στην ομάδα θέματα που βοηθούν την ανάπτυξη των σχεδίων.

Στην τελευταία φάση εφαρμογής του σχεδίου, ο κάτοχος παρουσιάζει στην ομάδα τα μαθήματα που εξήγαγε η επιχείρησή του από την εφαρμογή του σχεδίου, προκειμένου να ωφεληθεί όλη η ομάδα από την αντίστοιχη εμπειρία.

    1. Σχεδίαση και Υλοποίηση ενός Κοινού Σχεδίου Δράσης ή Υποδομής (αφορά σε ομάδα επιχειρήσεων)

Στο σενάριο αυτό, η δυναμική της ομάδας χρησιμοποιείται για να σχεδιασθεί και να υλοποιηθεί ένα κοινό σχέδιο δράσης, το οποίο ενδεικτικά και μόνο, μπορεί να είναι (α) η διοργάνωση μίας τοπικής έκθεσης/εκδήλωσης με σκοπό την προσέλκυση τουριστών (στην περίπτωση τουριστικών επιχειρήσεων), (β) η ίδρυση μιας κοινής εξαγωγικής εταιρείας που εξάγει στο εξωτερικό προϊόντα όλων των επιχειρήσεων-μελών, (γ) η δημιουργία ενός βιοτεχνικού πάρκου με προτεραιότητα στις επιχειρήσεις-μέλη και τους σημαντικούς προμηθευτές τους, (δ) η ανάπτυξη μιας κοινής βάσης δεδομένων με τοπικούς προμηθευτές που παρέχουν υπηρεσίες υψηλής ποιότητας (ε) η αγορά κοινού πακέτου ηλεκτρικής ενέργειας σε προνομιακές τιμές, κλπ.

Στο σενάριο αυτό, η ομάδα των επιχειρήσεων μετατρέπεται σε ομάδα εργασίας (working group) με έναν υπεύθυνο έργου (project manager) και με τακτικές συναντήσεις, με εστίαση την πρόοδο του κοινού έργου. Είναι πολύ πιθανόν να χρειαστούν συναντήσεις με άλλους φορείς και χρηματοοικονομικούς οργανισμούς για την υλοποίηση του έργου. Όπως έχει δείξει η προηγούμενη εμπειρία από άλλες χώρες, οι συναντήσεις και οι αντίστοιχες συναλλαγές της ομάδας με τους ενδιάμεσους φορείς διευκολύνονται από το γεγονός ότι το έργο αντιπροσωπεύει πολλές επιχειρήσεις και καλύπτει, συνεπώς, μια σημαντική οικονομική επιφάνεια.

    1. Σχέδιο Ανάπτυξης Κοινού Νέου Προϊόντος ή Υπηρεσίας (αφορά σε ομάδα επιχειρήσεων)

Προφανώς αυτό το σενάριο είναι ένα μίγμα των σεναρίων 5 και 7. Στο σενάριο αυτό η ομάδα των επιχειρήσεων μετατρέπεται σε ομάδα εργασίας (working group) με έναν υπεύθυνο έργου (project manager) και τακτικές συναντήσεις με εστίαση την πρόοδο του κοινού έργου.

Ο στόχος της ομάδας γίνεται το Σχέδιο Ανάπτυξης ενός κοινού νέου προϊόντος ή μίας υπηρεσίας. Το σχέδιο αυτό θα περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: (α) 5ετή πρόβλεψη της συγκεκριμένης αγοράς ή του εν λόγω κλάδου, (β) ταυτοποίηση των αναγκών των υπαρχόντων πελατών μέσα από αξιόπιστες τεχνικές, (γ) ανάπτυξη 2-3 σεναρίων νέων προϊόντων ή υπηρεσιών και αξιολόγησή τους. Η φάση αυτή υποστηρίζεται από αξιόπιστες τεχνικές που έχουν δοκιμασθεί διεθνώς με μεγάλη επιτυχία. Η ομάδα διαχείρισης είναι υπεύθυνη να αναγνωρίσει τις τεχνικές αυτές και να εκπαιδεύσει τους ηγέτες των ομάδων. Τυπικό παράδειγμα είναι η Deep Dive Methodology, που έχει δοκιμασθεί με μεγάλη επιτυχία στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Η συνεργασία πανεπιστημιακών τμημάτων είναι κρίσιμη σε αυτή την φάση, ειδικά όσον αφορά την πρόβλεψη τάσεων της συγκεκριμένης αγοράς ή κλάδου.

    1. Σχέδιο Εισαγωγής Στην Αγορά Κοινού Νέου Προϊόντος ή Υπηρεσίας (αφορά σε ομάδα επιχειρήσεων)

Το σενάριο αυτό είναι ένα μίγμα των σεναρίων 6 και 7. Το σενάριο αυτό ενεργοποιείται στην περίπτωση που υπάρχει μια κατασταλαγμένη ιδέα (για ένα νέο προϊόν ή μία νέα υπηρεσία), είτε ως αποτέλεσμα του προηγούμενου σεναρίου είτε ως ιδέα μίας από τις επιχειρήσεις. Όπως και στο προηγούμενο σενάριο, η ομάδα των επιχειρήσεων μετατρέπεται σε ομάδα εργασίας (working group) με έναν υπεύθυνο έργου (project manager) και τακτικές συναντήσεις με εστίαση την πρόοδο του κοινού έργου.

Την ομάδα εργασίας (working group) πλαισιώνουν ένα στέλεχος χρηματοοικονομικού οργανισμού και εξειδικευμένοι σύμβουλοι. Οι σύμβουλοι επιλέγονται με βάση την ανάγκη του αναπτυσσόμενου προϊόντος, π.χ. σύμβουλοι εξειδικευμένοι σε θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας (trademark, πατέντα, κλπ.) ή πανεπιστημιακοί / ερευνητές σε σχετικό αντικείμενο. Η ομάδα εργασίας καθορίζει τακτικές συναντήσεις με σκοπό την προώθηση του έργου και τελικό στόχο την εισαγωγή του νέου προϊόντος και/ή της νέας υπηρεσίας στην αγορά.

    1.  Εκπόνηση προτάσεων πολιτικής (Δίκτυο)

Το σενάριο αυτό εκφράζει την ωριμότητα του Δικτύου να επεξεργαστεί και να διατυπώσει ολοκληρωμένες προτάσεις πολιτικής για τα θέματα που επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα την επιχειρηματικότητα. Η συγκεκριμένη λειτουργία υποστηρίζει την bottom up διαμόρφωση των προτεραιοτήτων άσκησης πολιτικής και χωρίς να παρεμβαίνει στις λειτουργίες της διοίκησης ή της αυτοδιοίκησης, επιτρέπει την business driven προσέγγιση της περιφερειακής/τοπικής στρατηγικής για την ανταγωνιστικότητα.

Όπως και στο προηγούμενο σενάριο, η ομάδα των επιχειρήσεων μετατρέπεται σε ομάδα εργασίας (working group) με έναν υπεύθυνο έργου (project manager) και τακτικές συναντήσεις γύρω από την πρόοδο του κοινού έργου. Την ομάδα εργασίας (working group) πλαισιώνουν ένα στέλεχος περιφερειακής πολιτικής και εξειδικευμένοι σύμβουλοι, ενώ τα αποτελέσματά της τίθενται σε δημόσια διαβούλευση.

7. ΚΥΡΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ & ΑΜΟΙΒΑΙΑΣ ΜΑΘΗΣΗΣ

Η υλοποίηση των εργαστηρίων βασίζεται στα εξής 8 χαρακτηριστικά:

  1. Μόνο τα πρόσωπα που δεσμεύουν την επιχείρηση (ιδιοκτήτες και διευθυντικά στελέχη) μπορούν να συμμετάσχουν· έτσι δημιουργείται μια ομάδα που μοιράζεται κοινά προβλήματα και δείχνει αμοιβαίο σεβασμό.
  2. Οι συμμετέχοντες παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τις ανάγκες τους προτού αρχίσει το πρόγραμμα, έτσι ώστε η δομή μάθησης να σχεδιαστεί για να καλύψει τις συγκεκριμένες προσδιορισμένες απαιτήσεις τους.
  3. Οι συμμετέχοντες διευκολύνονται για να γίνουν μια ισχυρή μαθησιακή κοινότητα με ρητούς κανόνες για την εμπιστευτικότητα, την υποχρέωση, την ειλικρίνεια κλπ. Ειδικά για την εμπιστευτικότητα, υπάρχει πρόνοια για υπογραφή σχετικού συμφωνητικού μεταξύ των συμμετεχόντων.
  4. Οι εκπαιδευμένοι συντονιστές (facilitators) οργανώνουν τις συνόδους ώστε να είναι αποδοτικές, ποικίλης θεματικής, ενθαρρυντικές, αλλά και δυναμικές. Η θεματική των εργαστηρίων βασίζεται στις ιδιαίτερες ανάγκες, τους προβληματισμούς, αλλά και τα ενδιαφέροντα των εμπλεκόμενων στο πρόγραμμα επιχειρήσεων.
  5. Κάθε συμμετέχων πρέπει για να παρουσιάσει ένα λεπτομερές επιχειρηματικό σχέδιο ανάπτυξης για να λάβει αργότερα ανατροφοδότηση από άλλους συμμετέχοντες. Το επιχειρησιακό σχέδιο που οι συμμετέχοντες καλούνται να παρουσιάσουν αναλυτικά δίνεται ως πρότυπο σε αυτούς από το συντονιστή.
  6. Ομάδες βασισμένες σε τομείς προτιμώνται, ώστε να υπάρχει ένας υψηλός βαθμός κοινής εμπειρίας, συνεπώς αλληλεπίδραση μεταξύ τομέων.
  7. Ζωντανά ζητήματα συζητούνται με τη χρήση ενός σχήματος δράσης-εκμάθησης, με αποτέλεσμα οι συμμετέχοντες να αλλάζουν ουσιαστικά τις πολιτικές και τις πρακτικές τους. Αυτό αυξάνει πολύ την αντιληπτική σχετικότητα του προγράμματος. Κύρια εστίαση του προγράμματος είναι η διαδραστικότητα και η ανατροφοδότηση που οι συμμετέχοντες καλούνται να δίνουν ο ένας στον άλλο, ώστε να επιτυγχάνεται η ανταλλαγή απόψεων και ένας δημιουργικός διάλογος που θα ωθήσει τους συμμετέχοντες στην απόκτηση εμπειριών, αλλά και τη γέννηση νέων αντιλήψεων για την πιθανή επίλυση διάφορων ζητημάτων.
  8. Τα εργαστήρια δημιουργικότητας επιτρέπουν στην ομάδα να γίνει ένα ανοικτό σύστημα. Τα εργαστήριο είναι οι οδηγούμενοι πελάτες: οι συμμετέχοντες επιλέγουν τα θέματα. Οι πληροφορίες τους (inputs) περιλαμβάνουν θέματα όπως απλές κατασκευές, TQM (Total Quality Management, Διαχείριση Ολικής Ποιότητας), το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα επίτευξης, η στρατηγική μεταφοράς, η γρήγορη διαμόρφωση πρωτοτύπου και το μαρκάρισμα. Οι πανεπιστημιακοί πόροι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις συνόδους και να παρέχουν το απαραίτητο περιεχόμενο.

Οι συμμετέχοντες παρευρίσκονται τακτικά στις μηνιαίες συνόδους (η κάθε σύνοδος διαρκεί περίπου 3 ώρες). Επιπλέον, καλούνται να προετοιμάσουν μία παρουσίαση για το επιχειρηματικό σχέδιό τους (που απαιτεί 3-4 ώρες του χρόνου προετοιμασιών). Επιπλέον, πολλοί συμμετέχοντες διοργανώνουν συμπληρωματικές συνεδριάσεις της οργάνωσης ή ενδο-εταιρικές βοηθητικές συναντήσεις κατά τη διάρκεια του προγράμματος.

Κάθε εργαστήριο διαρκεί τρεις ώρες και έχει πέντε ευδιάκριτα στοιχεία:

Επιχειρησιακός προγραμματισμός (Business Planning)

Μία προς μία οι επιχειρήσεις παρουσιάζουν κάθε μήνα το επιχειρηματικό σχέδιό τους. Αυτή η διαδικασία επιτρέπει στην κάθε επιχείρηση να λάβει σχόλια και παρατηρήσεις από την ομάδα· επομένως, η ομάδα αποκτά μια συνολική εικόνα που βοηθά όλους να ευθυγραμμίσουν εκ νέου τη στρατηγική τους και να προσδιορίσουν τις καινούργιες αγορές. Οι υπόλοιποι της ομάδας εκφράζουν τις απόψεις τους βάσει εμπειρίας και γνωστοποιούν στις επιχειρήσεις εφαρμόσιμες ιδέες. Οι εκβάσεις της συνόδου θα αναθεωρηθούν αργότερα, επομένως αυτή η διαδικασία επιτρέπει σε ολόκληρη την ομάδα να πληροφορείται τί επιτυγχάνεται (ή όχι) από ένα άτομο που εργάζεται για την εφαρμογή μιας συγκεκριμένης στρατηγικής.

Ενεργός μάθηση (Action Learning)

Τα μέλη διαιρούνται σε δύο ομάδες για να επιτρέψουν στις επιχειρήσεις να συζητήσουν τα θέματα με την ηγεσία του δικτύου, η οποία έχει αντιμετωπίσει παρόμοια προβλήματα και βρήκε λύσεις. Οι δύο ομάδες έχουν ένα συντονιστή (η κάθε μία). Έτσι, διασφαλίζουν πως τα ζητήματα προσδιορίζονται και αντιμετωπίζονται σε έναν εμπιστευτικό και φιλικό χώρο, άρα και οι επιχειρήσεις επικοινωνούν χωρίς περαιτέρω κώλυμα ευαίσθητες εμπορικές πληροφορίες μεταξύ τους.

Δικτύωση (Networking Break)

Τα μέλη επικοινωνούν μεταξύ τους, αλλά και με το συντονιστή της ομάδας στην οποία ανήκουν με διαδραστικούς τρόπους. Ο καλύτερος τρόπος επικοινωνίας μεταξύ των μελών στη φάση αυτή είναι ένας άμεσος διάλογος one to one. Ο συντονιστής της ομάδας είναι υπεύθυνος για την αξιολόγηση του βαθμού ικανοποίησης των συμμετεχόντων και οφείλει να δείξει μεγαλύτερη προσοχή στα μέλη, τα οποία αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα ή προβληματισμό ή δεν είναι ευχαριστημένα από τη διαδικασία και τη μέθοδο που ακολουθείται. Επίσης, οι κανόνες της διαδραστικής και άμεσης επικοινωνίας παίζουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο για το πρόγραμμα, γεγονός που επίσης αξιολογείται στη φάση αυτή, καθώς το ζητούμενο του προγράμματος για την αποκόμιση από τους συμμετέχοντες των βέλτιστων αποτελεσμάτων είναι η ανάδραση και η ανατροφοδότηση που παρέχεται από το ένα μέλος στο άλλο.

Εργαστήριο δημιουργικότητας (Creativity Workshop)

Σε αυτή τη φάση, τα ζητήματα που καλύπτονται έχουν προσδιορισθεί ως σημαντικά από τις επιχειρήσεις-μέλη. Συνήθως οι εμπειρογνώμονες/επαγγελματίες καλούνται να μιλήσουν στην ομάδα. Ζητήματα όπως: απλές κατασκευές, IOSH (Institution of Occupational Safety and Health) κατάρτιση, εμπορία, εποχικότητα, διαχείριση βάσεων δεδομένων, αύξηση, διαχείριση καινοτομίας, κλπ. είναι ορισμένα από τα ζητήματα που έχουν καλυφθεί μέχρι τώρα. Όλα τα θέματα προς συζήτηση, όπως και οι ομιλητές (που είναι, κατά κύριο λόγο, ειδικοί στο αντικείμενό τους και το θέμα της παρουσίασης) είναι αξιολογικά κατηγοριοποιημένα βάσει των αναγκών των συμμετεχόντων.

Η φάση αυτή του προγράμματος είναι ενθαρρυντική και παρέχει κίνητρα στα μέλη (motivational phase), ή χαρακτηρίζεται από την παροχή εξειδικευμένων γνώσεων προς τους συμμετέχοντες των διαφόρων ομάδων.

Τελική συνάντηση δικτύωσης (Wrap Up)

Σε αυτή τη φάση, πιθανώς να δοθούν τα αποτελέσματα των εργαστηρίων, να συμφωνηθούν οι ενέργειες για τον επόμενο μήνα και να επιλεχτούν τα θέματα και οι παρουσιαστές.

8. ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗ ΟΜΑΔΑΣ (FACILITATOR)

8.1 Ρόλος και αρμοδιοτητες του project manager

Περιγραφή Εργασίας & Προσωπικά χαρακτηριστικά

Οι κύριες αρμοδιότητες του ρόλου του είναι:

    • Η ανάληψη της κύριας ευθύνης το σχεδιασμό, την οργάνωση, την παράδοση, τον οικονομικό έλεγχο και την υποβολή εκθέσεων υλοποίησης του δικτύου, καθώς και για τη διασφάλιση ότι πληρούνται οι σκοποί και οι στόχοι του έργου.

    • Η προώθηση του δικτύου, και η ένταξη νέων επιχειρήσεων σε αυτό.

    • Η συνεργασία με την Αναπτυξιακή Σύμπραξη για τον εντοπισμό-αναγνώριση νέων έργων, εταιρικών σχέσεων και άλλες ευκαιριών επιχειρηματικής ανάπτυξης, που ευθυγραμμίζονται με τους στόχους της εταιρείας.

Τα βασικά καθήκοντα του είναι:

    • Διαχείριση και υποστήριξη των συντονιστών.

    • Παροχή πληροφοριών και υποστήριξη των μελών.

    • Ανάπτυξη δεσμών μεταξύ της Αναπτυξιακής Σύμπραξης και των επιχειρήσεων-μελών, καθώς και αναγνώριση περαιτέρω  ευκαιριών για επωφελή δέσμευση μεταξύ τους.

    • Εξασφάλιση ομαλής και αξιόπιστης επικοινωνίας με τα αρμόδια στελέχη των φορέων υλοποίησης.

    • Επιλογή και ένταξη των επιχειρήσεων στον κατάλληλο «τύπο» ομάδας.

Οι αρμοδιότητες διαχείρισης είναι οι εξής:

    • Ανάληψη γενικής ευθύνης για το συντονισμό κάθε ομάδας και την διοίκηση των συντονιστών.

    • Υποστήριξη συντονιστών και επαφή με τους ίδιους πριν και μετά τις συνεδριάσεις.

    • Παροχή βοήθειας για την αναγνώριση των αναγκών και των «θέλω» των μελών.

    • Ανάληψη ευθύνης για τις κρατήσεις δωματίων-χώρων και συντονισμό της διοργάνωσης catering για τις συνεδριάσεις της ομάδας.

    • Εντοπισμός και «δέσμευση» των εμπειρογνωμόνων που συμμετέχουν στα εργαστήρια.

    • Προετοιμασία των διοικητικών διαδικασιών για όλες τις συνεδριάσεις του προγράμματος.

    • Καταγραφή των πρακτικών των συνεδριάσεων.

    • Διατήρηση τακτικής επικοινωνίας με τα μέλη και διασφάλιση ότι οι εμπειρογνώμονες, παρίστανται στις συνεδριάσεις και είναι έτοιμοι για την εισήγηση τους.

    • Λειτουργία ως συνδετικός κρίκος μεταξύ του ΣΣΚ Choice και των μελών της ομάδας.

    • Σύνδεση των μελών μεταξύ τους σε περίπτωση που επιθυμούν να λάβουν μέρος σε κοινές επιχειρηματικές ευκαιρίες, κοινοπραξίες ή συνεργασίες.

    • Παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων του προγράμματος και  διασφάλιση ότι πληρούνται οι απαιτήσεις αξιολόγησης.

Ευθύνες προσέλκυσης / επιλογής επιχειρήσεων:

    • Αναγνώριση  επιχειρηματικών δικτύων που είναι πιθανό να έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής.

    • Συμμετοχή σε συναντήσεις, εκδηλώσεις και συνέδρια με στόχο την ανάπτυξη επαφών, δικτύων και εταιρικών συνεργασιών.

    • Οργάνωση και διαχείριση των συναντήσεων επιλογής.

    • Επιλογή των μελών της ομάδας.

Ευθύνες Προϋπολογισμού:

    • Καθημερινή παρακολούθηση και αποτελεσματική διαχείριση των δαπανών του προγράμματος, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η έγκαιρη πληρωμή των τιμολογίων τόσο για τους προμηθευτές όσο και από τα μέλη ανάλογα με την περίπτωση.

Στρατηγικές αρμοδιότητες:

    • Αντίληψη των στρατηγικών στόχων για την μελλοντική ανάπτυξη του δικτύου μέσω της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών και της συνεργασίας με σχετικές έρευνες ή ομάδες διαχείρισης.

    • Σύνδεση σχετικών δραστηριοτήτων δικτύωσης με στρατηγικές φιλοδοξίες της ΔΙΑΣΤΑΣΗΣ.

    • Αναφορά τυχόν εμπορικών ευκαιριών, που μπορούν να αναπτυχθούν από το δίκτυο, με στόχο να μπορούν να αναθεωρούνται και να αναπτύσσονται.

Προδιαγραφές Προσώπου – Βασικές Δεξιότητες και Προσόντα:

Η δουλειά του Project Manager ποικίλει και θα πρέπει να αντλήσει- αξιοποιήσει διάφορες δεξιότητες και ικανότητες του κατά τη διάρκεια του προγράμματος.

Οι βασικές ιδιότητες που απαιτούνται σε όλο το πρόγραμμα είναι οι εξής:

    • Η πίστη στις βασικές αρχές του προγράμματος.

    • Η προθυμία για μάθηση.

    • Η δυνατότητα να συζητάει θέματα και να επικοινωνεί αποτελεσματικά.

Για τη διαχείριση του έργου θα πρέπει:

    • Να υπάρχει άριστη διαχείριση του χρόνου και οργανωτικές δεξιότητες.

    • Να είναι σίγουροι για τις ικανότητές τους και να έχουν καλή αυτοεκτίμηση.

    • Να είναι αυτο-παρακινούμενοι και να είναι σε θέση να αναλαμβάνουν την ευθύνη για το ρόλο τους.

    • Να κατέχουν άριστες ικανότητες επικοινωνίας.

    • Να έχουν ώριμη στάση και να είναι σε θέση να είναι κατηγορηματικοί όταν χρειάζεται.

    • Να δίνουν έμφαση στη λεπτομέρεια.

    • Να είναι αποτελεσματικοί παίκτες στην ομάδα.

    • Να διαθέτουν βασικές οικονομικές δεξιότητες.

Για την αποτελεσματική διαχείριση των μελών θα πρέπει:

    • Να απολαμβάνει και να διαθέτει εμπειρία στην αλληλεπίδραση με τους ανθρώπους.

    • Να είναι σε θέση να κατανοεί και να έχει τη δυνατότητα να μπαίνει στη θέση των άλλων, ακόμα και όταν διαφωνεί μαζί τους.

    • Να είναι ενθουσιώδης και να μπορεί να παρακινεί τους ανθρώπους.

    • Να διαθέτει άριστη επικοινωνία και ικανότητες ενεργητικής ακρόασης.

    • Να μπορεί να συνεργάζεται με διαφορετικούς τύπους προσωπικοτήτων.

Στη συνεργασία με τους εταίρους και τα ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει:

    • Να αντιλαμβάνεται ότι είναι το πρόσωπο του προγράμματος και να αποτελεί ενθουσιώδη υπέρμαχό του.

    • Να δείχνει επαγγελματισμό και να έχει επιχειρηματική διορατικότητα.

    • Να δείχνει ευελιξία ανάλογα με την  περίπτωση.

    • Να αποτελεί ένα εχέμυθο μέρος του δικτύου.

    • Να διαθέτει καλές δεξιότητες παρουσίασης.

Κύριος Συντονιστής & Βοηθοί Συντονιστές Ομάδας

Ρόλος, αρμοδιότητες και προδιαγραφές θέσης

-Περιγραφή Θέσης Εργασίας & Προσωπικά χαρακτηριστικά

Γνώσεις & Εμπειρία

    • Να κατανοούν τις επιχειρηματικές διαδικασίες,

    • Να έχουν σχετική επαγγελματική εμπειρία στον επιχειρηματικό χώρο (προαιρετικό),

    • Να κατανοούν και να υποστηρίζουν θέματα που προκύπτουν σχετικά με τις ΜΜΕ (μικρομεσαίες επιχειρήσεις),

    • Να έχουν θετικές σχέσεις και ενεργές επαφές/δίκτυα συνεργασιών με τις τοπικές επιχειρήσεις/υπηρεσίες.

Προσωπικά Χαρακτηριστικά (προαπαιτούμενα)

    • Να διαθέτουν, αλλά και να επιθυμούν την ανάπτυξη δεξιοτήτων διαμεσολάβησης/παροχής κινήτρων,

    • Να επιθυμούν την ενίσχυση των ικανοτήτων παρουσίασής τους και την αντίστοιχη απόκτηση εμπειρίας,

    • Να δείχνουν σεβασμό στα όρια των συμμετεχόντων,

    • Να διαθέτουν δεξιότητες παρατήρησης και ενεργής ακρόασης,

    • Να επικοινωνούν με αποτελεσματικότητα,

    • Να μην έχουν επικριτική στάση και είναι σε θέση να προσφέρουν εποικοδομητική ανατροφοδότηση,

    • Να έχουν υπεύθυνη και  διπλωματική συμπεριφορά,

    • Να είναι οργανωτικοί και ικανοί για το χειρισμό των απαραίτητων διοικητικών διαδικασιών.  

Γενικός Ρόλος και Καθήκοντα Κύριου Συντονιστή και Βοηθών Συντονιστών

    • Οι Συντονιστές Ομάδας (Group Facilitators) αναφέρονται άμεσα στον Υπεύθυνο Έργου (Project Manager) και συνεργάζονται με τα υπόλοιπα στελέχη της Ομάδας Έργου,

    • Αναπτύσσουν άμεση συνεργασία με τον Υπεύθυνο Έργου (Project Manager) καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος και τον κρατούν ενήμερο με κοινοποίηση της επικοινωνίας του προγράμματος και σε εκείνον,

    • Παρακολουθούν τα εργαστήρια κατάρτισης (workshops) για την εκπαίδευση των  διαμεσολαβητών/συντονιστών ομάδας πριν τη συγκρότηση των μελών της ομάδας (learning network) και κατά τη διάρκεια υλοποίησης του προγράμματος,

    • Παρακολουθούν όλες τις μηνιαίες συναντήσεις (και σε περιπτώσεις απουσίας, ειδοποιούν σε εύλογο χρονικό διάστημα, μεγαλύτερο της μιας εβδομάδας),

    • Προετοιμάζουν και υπογράφουν τις δεσμεύσεις εχεμύθειας των μελών της ομάδας,

    • Συμμετέχουν στην προετοιμασία και τη δημιουργία «κώδικα συμπεριφοράς» της ομάδας,

    • Δεν προσεγγίζουν τα μέλη της ομάδας με σκοπό να προωθήσουν προσωπικά τους επαγγελματικά συμφέροντα,

    • Δεσμεύονται να ενημερώσουν τα μέλη της ομάδας και το φορέα για τις επαγγελματικές υπηρεσίες που παρέχουν εκτός του προγράμματος,

    • Αναζητούν ενεργά και προτείνουν νέα μέλη στην ομάδα, ειδικά κατά τους πρώτους τρεις μήνες ανάπτυξης της,

    • Δείχνουν σεβασμό στην απόφαση της ομάδας είτε για την είσοδο νέων μελών στην ομάδα, ή  την απομάκρυνση μελών από αυτή.

    • Ανταποκρίνονται στις ανάγκες των μελών της ομάδας, εξασφαλίζοντας την τήρηση και διαφύλαξη των διαδικασιών υλοποίησης του προγράμματος,

    • Παρακολουθούν τριμηνιαίες ενημερωτικές συναντήσεις με σκοπό τον εντοπισμό καλών πρακτικών και την ανταλλαγή ιδεών,

    • Παραπέμπουν κάθε ερώτημα/αίτημα πληροφοριών σχετικά με το πρόγραμμα στους αντίστοιχους Υπεύθυνους Έργου,

    • Είναι διαθέσιμοι να παρουσιάσουν θεματικές ενότητες εκπαίδευσης στο πλαίσιο υλοποίησης των Θεματικών Εργαστηρίων Δημιουργικότητας,

    • Είναι πρόθυμοι και σε θέση να προσδιορίσουν και να εντάξουν στο έργο εισηγητές για τα Θεματικά Εργαστήρια Δημιουργικότητας,

    • Είναι ικανοί να χειρίζονται δύσκολες και απαιτητικές καταστάσεις με διπλωματία και λεπτότητα,

    • Παραμένουν αντικειμενικοί και αμερόληπτοι,

    • Επιθυμούν να γίνουν οι πρωταθλητές του προγράμματος.

Ρόλος και Αρμοδιότητες Κύριου Συντονιστή Ομάδας:

(Με προηγούμενη συμφωνία, ίσως και ο Βοηθός Συντονιστής να υποχρεωθεί στη λήψη καθηκόντων Συντονιστή)

    • Δημιουργεί και διαμοιράζει σε όλα τα μέλη της ομάδας τα θέματα ημερήσιας διάταξης τουλάχιστον επτά (7) ημέρες νωρίτερα, ενώ παράλληλα αποστέλλει ενημερωτικό μήνυμα υπενθύμισης εντός 24 ωρών πριν την συνάντηση,

    • Δημιουργεί και διαμοιράζει σε όλους τους συμμετέχοντες της ομάδας τα πρακτικά της συνάντησης, καθώς και τον Υπεύθυνο Έργου εντός διαστήματος 2 εβδομάδων έπειτα από την διενέργεια της συνάντησης,

    • Πραγματοποιεί ενέργειες μετα-παρακολούθησης των συναντήσεων, ώστε:
        • να διαπιστώσει τα αποτελέσματα των συναντήσεων,

        • να διαπιστώσει τους λόγους απουσίας των μελών σε εξαιρετικές περιπτώσεις,

        • να συμβάλλει στη διάχυση των πληροφοριών στην ομάδα και στον διαχειριστή του έργου μεταξύ των συνεδριάσεων και μέσω της πλατφόρμας συνεργασίας,

        • να λειτουργεί ως κεντρικό σημείο επαφής για τα μέλη του δικτύου και του ΣΣΚ.

    • Συμπληρώνει και υποβάλει στη διοίκηση του έργου σε τακτά χρονικά διαστήματα τα παραδοτέα που έχουν συμφωνηθεί.

    • Παρέχει υπηρεσίες διάρκειας 8,5 ωρών/μήνα (παρακολούθηση εργαστηρίου και ad hoc διοίκηση) για την κάθε ομάδα.

Ρόλος του δεύτερου Συντονιστή και Υποχρεώσεις (όπου προβλέπεται)

    • Στενή συνεργασία με τον κύριο συντονιστή και τον διαχειριστή του έργου.
      Υποστηρίζει τον κύριο συντονιστή στα μηνιαία εργαστήρια,

    • Υποστηρίζει τα  μέλη γενικά για την κάλυψη των αναγκών τους,

    • Παρέχει υπηρεσίες διάρκειας 4 ωρών ανά μήνα για κάθε ομάδα (παρακολούθηση των συναντήσεων εργασίας),

    • Αναλαμβάνει τον έλεγχο στη θέση του κύριου συντονιστή όταν αυτό είναι απαραίτητο.

Τα 5 κρίσιμα χαρακτηριστικά ενός Συντονιστή

Προσήνεια: Τα μέλη της ομάδας πρέπει να αισθάνονται ότι μπορούν να μιλήσουν στο συντονιστή  και ότι οι ανησυχίες τους εισακούονται. Γι’ αυτό είναι σημαντικό ο συντονιστής να είναι στο σημείο συνάντησης πριν την άφιξη των μελών, να επικοινωνεί μαζί τους κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων και να είναι παρών στο τέλος των συνεδριάσεων. Η ανάπτυξη διαλόγου μεταξύ του συντονιστή και όσο το δυνατόν περισσότερων μελών της ομάδας είναι σημαντική.

Ουδετερότητα: Ο συντονιστής δεν υποστηρίζει κανένα· είναι εκεί για να διαχειρίζεται την ομάδα, έτσι ώστε όλα τα μέλη να αισθάνονται πως μπορούν να συμμετάσχουν. Εάν υπάρχουν διαφωνίες ή προβλήματα μέσα στην ομάδα, αυτά θα πρέπει να συζητούνται αποτελεσματικά, με απόλυτη ουδετερότητα. Είναι καλό ο συντονιστής να μοιράζεται και να συζητά τυχόν προβλήματα ή θέματα των μελών με τον υπεύθυνο έργου πριν από την ανάληψη οποιασδήποτε δράσης.

Ευελιξία: Κάθε μέλος της ομάδας έχει ένα διαφορετικό προφίλ συμμετοχής και για αυτό κάθε φορά ο τρόπος υποστήριξης θα πρέπει να διαφέρει ελαφρώς. Ο συντονιστής πρέπει να το έχει υπόψη του και να είναι ευέλικτος στο τρόπο που θα υποστηρίζει τα μέλη και θα τους απαντά.

Αξιοπιστία: Καθώς η ομάδα εμπιστεύεται το συντονιστή, του επιτρέπει να την καθοδηγεί και  να την υποστηρίζει, για αυτό είναι απαραίτητο να διατηρεί την αξιοπιστία του απέναντί τους. Ο ρόλος του είναι να προσπαθεί να εξαλείψει το άγχος που τυχόν νιώθουν και να ενθαρρύνει τα μέλη της ομάδας να αισθάνονται ασφαλείς μεταξύ τους αλλά και με τον ίδιο.

Διακριτικότητα: Όπως η ομάδα απαιτεί εμπιστευτικότητα από τα μέλη της, το ίδιο απαιτείται και αναμένεται από το συντονιστή. Η διατήρηση της εχεμύθειας είναι πολύ σημαντική, ώστε να αναπτυχθούν δεσμοί εμπιστοσύνης.  

Ενεργητική ακρόαση (active listening): Ως ενεργός ακροατής, ο συντονιστής θα πρέπει να δίνει χρόνο στα μέλη, ώστε αυτά να επικοινωνούν με σαφήνεια τα σημεία στα οποία επιθυμούν να αναφερθούν, αλλά και να είναι σε θέση να κρίνει και, όπου αυτό είναι απαραίτητο, να παρέμβει.

Μία καινοτόμος πτυχή της δράσης είναι η σημασία που δίνεται στην επαγγελματική εξέλιξη των τοπικών συντονιστών, οι οποίοι εκπαιδεύονται για την παράδοση εξειδικευμένων δράσεων σε μία ομάδα επιχειρήσεων.

Οι συντονιστές λαμβάνουν πρόσθετη κατάρτιση, η οποία περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

    • Υπαγωγή στις γενικές αρχές του προτύπου, 

    • Βελτίωση της πληροφόρησης σχετικά με την προηγούμενη επιτυχή εμπειρία των τοπικών συστάδων και άλλων δικτύων μάθησης σε όλο τον κόσμο,

    • Κατάρτιση στις διαδικασίες που ακολουθούνται και η αξία τους για την τελική έκβαση,

    • Εμπράγματη κατάρτιση στις τεχνικές και τα εργαλεία που διαμορφώνονται κατά τη διάρκεια των συνόδων δικτύου (π.χ. καθορισμός προτεραιοτήτων θεμάτων, θέσπιση των βασικών κανόνων κλπ.),

    • Παροχή πρότυπων πτυχών (με δυνατότητα αλλαγής ή όχι) και κατάρτιση όπου υπάρχει ευελιξία.

Η αρχική κατάρτιση των συντονιστών συνδυάζεται με τακτική συμβουλευτική καθοδήγησης (regular coaching) κατά τη διάρκεια της διεξαγωγής του προγράμματος, για να εξασφαλιστεί ότι οι συνοδοί λαμβάνουν όλη την απαραίτητη συναισθηματική και πρακτική υποστήριξη που χρειάζεται, ώστε να παρέχουν υπηρεσίες υψηλής ποιότητας. Οι σύνοδοι συμβουλευτικής καθοδήγησης αναλαμβάνονται από κύρια μέλη της ομάδας, με εμπειρία σε όλα τα θέματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι συντονιστές. Ο συνδυασμός άρτιας κατάρτισης και τακτικής συμβουλευτικής καθοδήγησης προτιμάται, ώστε να εξασφαλίσει πως οι επιλεγμένοι συντονιστές που προέρχονται από ποικίλα διαφορετικά υπόβαθρα και οργανώσεις ανταποκρίνονται στα απαραίτητα πρότυπα.

9. ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

Η βασική μεθοδολογία που εφαρμόζεται από τους συντονιστές κατά τη διάρκεια της πλήρους ωρίμανσης και εφαρμογής του Δικτύου αφορά στην εμπειρική μάθηση (experiential learning). Οι υπεύθυνοι έργου, αλλά και οι συντονιστές των ομάδων ακολουθούν τις αρχές και τις πρακτικές της εμπειρικής μάθησης, προκειμένου να εφαρμόσουν καινοτόμες μεθόδους στο πρόγραμμα, αλλά και βάσει της ίδιας της προσέγγισης του προγράμματος στη διαδικασία μάθησης και αλληλεπίδρασης των συμμετεχόντων.

Προσέγγιση κατά την ωρίμανση και εξέλιξη του Προγράμματος

Η εμπειρική μάθηση, όπως και το όνομά της καταδεικνύει, εστιάζεται στην ανάλυση συγκεκριμένων εμπειριών (concrete experiences) από τους συμμετέχοντες σε ένα πρόγραμμα, με τη συνδρομή στο συντονισμό της συζήτησης για την καλύτερη ανάλυση και εξαγωγή συμπερασμάτων από τους συντονιστές των ομάδων που συμμετέχουν και αλληλεπιδρούν κάθε φορά. Έπειτα από την αναφορά σε συγκεκριμένα βιώματα και εμπειρίες, οι συμμετέχοντες προχωρούν στον προβληματισμό και τη συνολική θεώρηση και παρατήρηση, τη στοχαστική παρατήρηση (reflective observation) των εμπειριών, ώστε να παρατηρήσουν την εμπειρία από όλες τις πλευρές της και να θεωρητικοποιήσουν αφηρημένα τις έννοιες υπό συζήτηση (abstract conceptualization). Στη φάση αυτή, τα μέλη της ομάδας συζητούν τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να αποφύγουν ή/ και να επαναλάβουν μία παρόμοια εμπειρία στο μέλλον. Το τελευταίο στάδιο της εμπειρικής μάθησης αφορά στον ενεργό πειραματισμό (active experimentation) των μαθησιακών συμπερασμάτων που εξήχθησαν κατά τη διάρκεια του προγράμματος την επόμενη φορά που μία παρόμοια εμπειρία θα προκύψει σε συνθήκες που προσομοιάζουν αυτές που συζητήθηκαν από τα μέλη κατά την αναφορά των προσωπικών τους βιωμάτων.

Ένα σχήμα που απεικονίζει τη διαδικασία που περιγράφεται παραπάνω είναι το ακόλουθο, το οποίο βασίζεται στον κύκλο μάθησης του Kolb:

Σχήμα: Εμπειρική Μάθηση

Συγκεκριμένη εμπειρία Θετική ή αρνητική στιγμή Όσο πιο έντονη συναισθηματικά  είναι μία νέα εμπειρία,  τόσο περισσότερα είναι τα ερεθίσματα που παρέχει προς σκέψη και προβληματισμό
Στοχαστική παρατήρηση Αναθεώρηση της εμπειρίας από πολλές οπτικές γωνίες   Αναθεώρηση και προβληματισμός γύρω από την πραγματική έννοια της εμπειρίας Τι συνέβη; Γιατί κάτι συνέβη με τον τρόπο αυτό; Τι έκανα λάθος; Τι έκανα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο;
Αφηρημένη θεωρητικοποίηση Νέοι τρόποι αντιμετώπισης παρόμοιων εμπειριών στο μέλλον   Ποια θα είναι η αντίδραση των μελών την επόμενη φορά σε παρόμοια περίπτωση Πώς μπορώ να αποφύγω (ή να επαναλάβω) μία παρόμοια εμπειρία στο μέλλον;   Τι θα έκανα διαφορετικά την επόμενη φορά;
Ενεργός πειραματισμός Η νέα προσέγγιση δοκιμάζεται την επόμενη φορά όπου μία παρόμοια εμπειρία εμφανίζεται Θυμάμαι την τελευταία μου εμπειρία, αλλά και τους νέους τρόπους αντιμετώπισής της

Πέραν της εμπειρικής μάθησης, όμως, άλλες προσεγγίσεις που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια της ωρίμανσης και της εξέλιξης της μεθοδολογίας περιλάμβαναν την ομαδική εργασία (οι συμμετέχοντες συνέρχονταν τακτικά σε ομάδες εργασίας, προκειμένου να ολοκληρώσουν τις δραστηριότητες του Προγράμματος) και την ανατροφοδότηση που τα μέλη δίνουν τα ένα στο άλλο σε όλες τις συναντήσεις και εργασίες του δικτύου, αλλά και στην ομάδα διαχείρισης του έργου προς βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών (συμβουλευτική, mentoring, coaching, δημιουργικά εργαστήρια, κλπ.).

Φυσικά, εργαλεία υλοποίησης του Προγράμματος είναι επίσης οι υπηρεσίες συμβουλευτικής, συμβουλευτικής καθοδήγησης και mentoring που παρέχονται στους συμμετέχοντες. Η συμβουλευτική αφορά στην παροχή εξειδικευμένης γνώσης από ειδικούς, εξωτερικούς παρατηρητές μίας επιχείρησης στην επιχείρηση, όταν αυτή βρίσκεται στη διαδικασία λήψης μιας σημαντικής απόφασης. Η συμβουλευτική καθοδήγηση αφορά στην εστίαση από το συντονιστή στις ατομικές ανάγκες και τα επιτεύγματα του «εκπαιδευόμενου», την προσεκτική παρατήρηση και την αντικειμενική ανατροφοδότηση σε σχέση με τις επιδόσεις του ατόμου το οποίο δέχεται τις υπηρεσίες αυτές. Τέλος, το mentoring αφορά στην παροχή γνώσεων προς ένα νέο μέλος μιας επιχείρησης από ένα αρχαιότερο και πιο έμπειρο μέλος.

Πρακτικά εργαλεία και υλικά που χρησιμοποιούνται από τους υπεύθυνους έργου και τους συντονιστές των ομάδων

Πρακτικά εργαλεία και υλικά που χρησιμοποιούνται κατά τη φάση προετοιμασίας και εξέλιξης του δικτύου είναι:

-Πακέτα εκπαίδευσης για τους υπεύθυνους έργου, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα τα καθήκοντά τους·

-Πακέτα εκπαίδευσης για τους συντονιστές των ομάδων, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα τα καθήκοντά τους·

-Παρουσίαση και υλικά του πλαισίου των Learning Network, προκειμένου ο οργανισμός υλοποίησης να κατανοήσει εις βάθος την προοπτική προσέγγισης του προγράμματος και τις διαδικασίες με βάσει τις οποίες αυτό εξελίσσεται προς την καλύτερη επίτευξη των στόχων του·

-Αιτήσεις συμμετοχής των επιχειρήσεων στο πρόγραμμα·

-Πρότυπο επιχειρησιακό σχέδιο (Business model Canvas)·

-Εκπαίδευση των υπευθύνων έργου (project managers), συντονιστών ομάδων (facilitators) και των ειδικών (experts)·

-Παρουσιολόγια των συμμετεχόντων·

-Πρότυπα και έγγραφα αναφορών, προκειμένου να αξιολογείται η πορεία του προγράμματος

10. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΕΝΤΥΠΩΝ